การสื่อสารเป็นปัจจัยที่สำคัญอย่างยิ่ง
ในการพัฒนาสร้างสรรค์ความเจริญก้าวหน้า
รวมทั้งการรักษาความมั่นคงและปลอดภัยของประเทศด้วย
ยิ่งในสมัยปัจจุบันที่สถานการณ์ของโลกเปลี่ยนแปลงทุกขณะ
การติดต่อสื่อสารที่รวดเร็วทันต่อเหตุการณ์ ย่อมมีความสำคัญมาเป็นพิเศษ
ทุกฝ่ายและทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการสื่อสารของประเทศ
จึงควรจะได้ร่วมกันดำเนินงานและ ประสานผลงานกันอย่างใกล้ชิดและสอดคล้อง
สำคัญที่สุด  ควรจะได้พยายามศึกษาค้นคว้าวิชาการ
และเทคโนโลยีอันทันสมัยให้ลึกซึ้งและกว้างขวาง
และพิจารณาเลือกเฟ้นในส่วนที่ดีมีประสิทธิภาพแน่นอน มาปรับปรุงใช้ด้วยความฉลาดริเริ่ม
ให้พอเหมาะพอสมฐานะและสภาพบ้านเมืองของเรา
เพื่อให้กิจการสื่อสารของชาติมีโอกาสได้พัฒนาอย่างเต็มที่
และสามารถอำนวยประโยชน์แก่การสร้างเสริมเศรษฐกิจ  สังคม
และเสถียรภาพของบ้านเมืองได้อย่างสมบูรณ์อย่างแท้จริง

พระบรมราโชวาท  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชการที่ ๙

“ก่อน ที่พลเอกวิมล  วงศ์วานิช ผู้บัญชาการทหารบกจะเกษียณอายุราชการในปลายปี ๒๕๓๘  คือประมาณเดือนสิงหาคม  ผมได้รับการ ทาบทามให้ไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  ซึ่งผมได้ปฏิเสธไปด้วยหวงจะอยู่ในสายงานตามแนวทางชีวิตรับราชการแต่ในที่สุด ผมก็ได้รับคำสั่งจากผู้บัญชาการทหารบก  เมื่อวันที่ ๒๖  กันยายน  ๒๕๓๘  ให้ไปดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกอีกตำแหน่งหนึ่ง  ทั้งๆ ที่ไม่ค่อยจะสบายใจนักกับตำแหน่งใหม่นี้  ด้วยเหตุผลหลายประการแต่ด้วยความเป็นทหารที่ถูกฝึกฝนมาให้ยึดมั่นในคำสั่ง ของผู้บัญชาการและอุดมการณ์ประจำตัวที่จะต้องมุ่งมั่นทำงานในความรับผิดชอบ ตามที่ได้รับมอบหมายให้ดีที่สุด  ผมจึงเข้ารับตำแหน่ง……..”

“โลกโลกาภิวัฒน์ เป็นยุคแห่งการเปลี่ยนแปลงของมวลมนุษยชาติในกระแสสังคมโลกยุคใหม่  ภายใต้ระบบสารสนเทศและเทคโนโลยี  โดยสื่อทางด้านวิทยุและโทรทัศน์เป็นปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลง ด้วยการนำเสนอในด้านความรู้  ข่าวสารและสาระความบันเทิงที่จะมอบให้กับประชาชนซึ่งเป็นผู้บริโภคและในฐานะ ที่สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกเป็นสื่อกลางในการนำเสนอ  ก็พยายามที่ปรับปรุงและเปลี่ยนแปลงทั้งด้านเทคโนโลยีและเนื้อหาสาระเพื่อมอบ สิ่งดีและมีคุณค่าคืนสู่สังคมไทย  ทั้งในและนอกประเทศ  โดยการคำนึงถึงคุณภาพชีวิตและดำรงศีลธรรมภายใต้การผลิตด้วยระบบ Digital  พร้อมทั้งถ่ายทอดผ่านดาวเทียมตามโครงการ Global Network  ไปยังประเทศต่างๆ ทั่วโลก  จำนวน  ๑๔๔ ประเทศ  เพื่อเผยแพร่ศิลปวัฒนธรรมไทย  และสร้างจิตสำนึกให้คนไทยในต่างแดนได้มีความรักและความผูกพันทางด้านจิตใจใน ผืนแผ่นดินแม่  ซึ่งความสำเร็จของการดำเนินงานดังกล่าว  สามารถังเกิดขึ้นได้ก็ด้วยปัจจัยแห่งการลงทุนและความเกื้อหนุนของเจ้า หน้าที่ทุกระดับชั้นที่ร่วมแรง  ร่วมใจกันในการปฏิบัติยืนหยัดอยู่บนพื้นฐานของความถูกต้อง  ถึงแม้จะฝ่าฟันอุปสรรคนานัปการ  แต่ผลงานจะเป็นเครื่องพิสูจน์ทั้งในปัจจุบันและอนาคต  ให้ประจักษ์ต่อสังคมและสายตาประชาชนตามคำปฏิญาณที่ว่า  ททบ.๕  นำคุณค่าสู่สังคมไทย”

จากคำกล่าวข้างต้นของพลเอกแป้ง  มาลากุล  ณ  อยุธยา  ขณะดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์ หรือ ททบ.๕  คงไม่มีใครปฏิเสธได้ถึงพัฒนาการที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็วของสื่อวิทยุ โทรทัศน์  เนื่องจากในปัจจุบันเทคโนโลยีสารสนเทศหรือ ไอ.ที  ได้เข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของมนุษย์เพิ่มมากขึ้นทุกขณะ  ไม่ว่าจะเป็นการจัดการทางด้านฐานข้อมูล  การเชื่อมโยงข้อมูล  ข่าวสารระหว่างประเทศ  การติดต่อสื่อสารผ่านทางระบบเครือข่ายต่างๆ หรือการจัดการสารสนเทศ  ซึ่งการดำเนินการในเรื่องเหล่านี้ล้วนต้องใช้เทคโนโลยีเข้ามาช่วยในการจัด ระบบเพื่อให้เกิดความเป็นระเบียบ  อันจะช่วยให้เกิดความสะดวกในการค้นหาข้อมูลและการติดต่อสื่อสารทั้งสิ้นและ ทุกอย่างที่กล่าวมานั้นคือการก้าวไปสู่โลกไร้พรมแดนในยุกแห่งข้อมูลข่าวสาร  ในยุคของอินเตอร์เน็ต  ซึ่งขณะนี้สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกกำลังก้าวไปสู่จุดนั้น
อย่างไรก็ตาม  กองทัพบกและผู้บริหารงานสถานีวิทยุโทรทัศกองทัพบก  ไม่เคยลืมคุณูปการของผู้ให้ดำเนินกิจการโทรทัศน์กองทัพบก  รวมทั้งคณะผู้บริหารในอดีต  ที่ได้วางรากฐานอันมั่นคงไว้ให้  จนนำมาซึ่งความเจริญก้าวหน้าในปัจจุบัน (ททบ.๕,๒๕๔๐:๑๗-๒๓)  และคงต้องนับว่าเป็นความโชคดีของกองทัพบกที่จอมพล สฤษดิ์  ธนะรัตน์  อดีตผู้บัญชาการทหารบก  มองเห็นความจำเป็นของกิจการสื่อสารด้านโทรทัศน์ว่าจะส่งผลสำคัญต่อการดำเนิน งานของกองทัพ  จึงอนุมัติให้กองทัพบกจัดตั้งสถานีโทรทัศน์ขึ้น  เมื่อ ๒๕  กุมภาพันธ์  ๒๕๐๐  โดยมอบให้กรมการทหารสื่อสารในฐานะหัวหน้าเหล่าทหารสื่อสาร  เป็นหน่วยรับผิดชอบในการดำเนินงานทั้งปวง  วัตถุประสงค์แรกเริ่มในการก่อตั้งกิจการโทรทัศน์ของกองทัพบก  ซึ่งทางกองทัพบกยังคงยึดถือเป็นวัตถุประสงค์หลักมาจนถึงปัจจุบัน  มี ๓  ประการ  คือ

-  เพื่อใช้ในการฝึกเจ้าหน้าที่ให้มีความรู้  ความชำนาญ  สามารถติดตามความก้าวหน้าของวิทยากรด้านโทรทัศน์ได้ทัน
- เพื่อส่งเสริมในด้านการบำรุงความรู้  ความบันเทิงให้แก่ประชาชนและทหาร
- เพื่อให้เป็นสื่อสร้างความเข้าใจอันดีระหว่างกิจการทหารของชาติกับประชาชนชาวไทยทุกคน

ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นประธารกรรมการดำเนินกิจการวิทยุโทรทัศน์ของกองทัพบก
ในระยะแรก  คือ  พลเอกไสว  ไสวแสนยากร  ขณะดำรงตำแหน่งผู้ช่วยบัญชาการทหารบก  ซึ่งต่อมาในปี ๒๕๐๕  ท่านได้อำนวยการตั้งสถานีโทรทัศน์กองทัพบกช่อง ๗ ขาวดำ  ขึ้น

กิจการโทรทัศน์กองทัพบก  ได้รับการพัฒนามาเป็นลำดับโดยการกำกับดูแลของคณะกรรมการดำเนินกิจการวิทยุ โทรทัศน์กองทัพบก  ที่ตั้งขั้นเมื่อปี ๒๕๐๒  ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็นคณะกรรมการควบคุมวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกในยุค แรก  คือ  พันเอก  การุณ  เก่งระดมยิง  ท่านได้เข้ารับหน้าที่ทางด้านเทคนิค  ตั้งแต่เริ่มการติดตั้งเครื่องส่งไปจนสามารถเปิดสถานีเป็นปฐมฤกษ์ได้  เมื่อ ๒๕  มกราคม  ๒๕๐๑  หลังจากนั้นก็ได้ดูแลการออกอากาศเรื่อยมาจนได้ดำรงตำแหน่งผู้ช่วยผู้อำนวย การสถานีเป็นตำแหน่งสุดท้าย

ผู้ที่มีบทบาทสำคัญในยุคต่อมา  นอกจาก  พลตรี สุภชัย  สุรวรรณธนะ  ผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์กองทัพบกที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นท่านแรก  เมื่อปี ๒๕๐๒  แล้ว  ยังมี  พลตรี  ถาวร  ช่วยประสิทธิ์  ซึ่งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าฝ่ายจัดรายการสถานีโทรทัศน์กองทัพบก  ขณะครองยศพันเอก  การทำงานโดยใช้หลักมนุษยสัมพันธ์ของท่านผู้นี้  ได้ช่วยให้กองทัพบกได้รับความร่วมมือจากบุคลากรในวงการบันเทิง และผู้มีความรู้ความชำนาฯในด้านการภาพยนต์และละครเป็นอย่างดียิ่ง  ทำให้สถานีโทรทัศน์กองทัพบกสามารถสร้างผลงานหลากหลายรูปแบบได้เป็นผลสำเร็จ และเป็นที่นิยมของผู้ชมรายการ  จนนำชื่อเสียงมาสู่กิจการโทรทัศน์กองทัพบก  นับตั้งแต่ห้วงเวลานั้นเป็นต้นมา

ขณะที่กิจการโทรทัศน์กองทัพบกขยายงานออกไปอย่างกว้างขวางนั้น  พลตรี ประสิทธิ์  ชื่นบุญ  ขณะครองยศพันเอกก็ได้มีส่วนช่วยพัฒนา  ปรับปรุงกิจการโทรทัศน์กองทัพบก  ร่วมกับ พลตรี เฉลิม  สุทธิรักษ์  ผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์คนที่ ๒ จนต่อมาเมื่อ  พลตรี เฉลิมได้เลื่อนดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  ตลอดจนห้วงเวลาที่พลตรีประสิทธิ์  บริหารงานอยู่นั้น  ได้มีการพัฒนากิจการของสถานีให้ก้าวหน้าขึ้นอย่างมาก  จนสามารถจัดตั้งสถานีถ่ายทอดโทรทัศน์ขึ้นอีก ๒  แห่ง  คือ  ที่จังหวัดนครสวรรค์  และจังหวัดนครราชสีมา  เพื่อขยายรัศมีการส่งสัญญาณของโทรทัศน์ออกไปทางภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียง เหนือ  อันเป็นก้าวนำให้เกิดการขยายรัศมีการส่งสัญญาณเพิ่มขึ้นทั่วประเทศในระยะต่อ มา  ในยุคนี้เองที่ได้มีการปรับปรุงเครื่องส่ง  จากระบบ ๕๒๕  เส้นขาวดำ ช่อง ๗  เป็นระบบ  ๖๒๕  เส้นภาพสี  ในช่อง ๕  ตั้งแต่ปี ๒๕๑๗  เป็นต้นมา

หลังจากนั้นผู้บริหารสถานีโทรทัศน์กองทัพบกหลายท่านได้มีส่วนช่วยในการ พัฒนากิจการของสถานีให้เจริญรุ่งเรือง  ทันต่อสถานการณ์อันเป็นปัจจุบันมาโดยลำดับและในปี ๒๕๒๖  ได้มีการเปลี่ยนชื่อคะกรรมการควบคุมวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  เป็นคณะกรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  จนในปี ๒๕๒๗  พลตรีประทีป ชัยปาณี  ผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์กองทัพบกในขณะนั้น  ได้เปลี่ยนชื่อจากสถานีโทรทัศน์กองทัพบกเป็นสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  และนับตั้งแต่ปลายปี ๒๕๒๙  เป็นต้นมา  กองทัพบกก็ได้กำหนดให้ผู้บัญชาการทหารบก  เป็นประธานกรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกโดยตำแหน่ง  จึงไม่มีการแต่งตั้งผู้บังคับบัญชาระดับสูงในตำแหน่งอื่นมาเป็นประธานคณะ กรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกอีก  สำหรับผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  คงแต่งตั้งจากผู้ดำรงตำแหน่งเจ้ากรมทหารสื่อสารตามเดิม

ต่อมาในปี ๒๕๓๕  กองทัพบก  มีนโยบายในการปรับปรุงการบริหารงานของสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  ให้ก้าวหน้าและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น  จึงให้แก้ไขปรับปรุงคณะกรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกใหม่  โดยผู้บัญชาการทหารบกยังคงดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการอยู่เช่นเดิม  และมีนายทหารชั้นผู้ใหญ่ในกองทัพบก  รวมทั้งกรมเจ้าการทหารสื่อสารเป็นคณะกรรมการ  สำหรับเลขานุการของคณะกรรมการ  ได้แก่  ผู้ช่วยเสนาธิการทหารบก  ฝ่ายกิจการพลเรือน โดยมีกรมเจ้ากิจการพลเรือนเลขานุการกองทัพบก  และผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์กองทัพบกเป็นผู้ช่วยเลขานุการส่วนผู้อำนวยการ สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกให้แต่งตั้งจากผู้ที่มีความเหมาะสมเป็นคราวๆ ไป
ผู้ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  เป็นท่านแรกหลังการปรับปรุงครั้งนี้  ได้แก่  พลเอกยุทธนา  คำดี  ท่านต่อมา  คือ  พลเอก อารียะ  อุโฆษกิจ, พลเอกแป้ง  มาลากุล ณ อยุธยา,  พลโทสมพงษ์  ใหม่วิจิตร  และ ท่านอื่นๆที่ไม่ได้กล่าวถึง

ปัจจุบัน สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก ช่อง 5 (อังกฤษ: Royal Thai Army Radio and Television (Channel 5) ชื่อย่อ: ททบ.5) เป็นสถานีโทรทัศน์แห่งที่ 2 ของประเทศไทย ออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมง ด้วยระบบดิจิตอล โดยมี กองทัพบกไทย ในนาม บริษัท อาร์ทีเอ เอ็นเตอร์เทนเมนท์ จำกัด (มหาชน) (ชื่อเดิม: บริษัท ททบ.5 จำกัด (มหาชน) ) เป็นเจ้าของคลื่นความถี่ พลเอกอนุพงษ์ เผ่าจินดา ผู้บัญชาการทหารบก เป็นประธานคณะกรรมการบริหารวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก และ พลโทกิตติทัศน์ บำเหน็จพันธุ์ เป็นผู้อำนวยการสถานี

ด้วยพัฒนาการที่ไม่หยุดนิ่ง  ปัจจุบัน  ททบ.๕  สามารถส่งสัญญาณครอบคลุมทุกพื้นที่ทั่วประเทศผ่านทางสถานีเครือข่ายจำนวน ๒๙  สถานี  และได้ขยายเครือข่ายเพิ่มขึ้นอีก ๒๘ สถานี  ตลอดจนได้ส่งสัญญาณผ่านดาวเทียมให้ผู้ชมทุกมุมโลกรับสัญญาณ ททบ.๕  ได้ทั่วถึงอย่างชัดเจตตลอด ๒๔  ชั่วโมง  การผลิตรายการและข่าว ถ้า ททบ.๕  ผลิตรายการเองภายในสถานีจะใช้ระบบสตูดิโอดิจิตอลของอาคารใหม่  ระบบอะนาล็อกของอาคารเก่าหรือจากการถ่ายทอดนอกสถานี  โดยรถถ่ายทอดสดผ่านดาวเทียม SNG  หรือจากการที่ผู้จัดรายการบันทึกเทปไว้แล้ว  รายการต่างๆ จะถูกส่งไปออกอากาศภาคพื้นดินในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล  ด้วยเครื่องส่งและเสาอากาศใหม่ที่บริเวณกรมการทหารสื่อสารไปยังสถานีเครือ ข่าย  เมื่อสถานีเครือข่ายรับสัญญาณแล้วจะส่งออกอากาศภาคพื้นดินในเขตบริการของตน ต่อไป
สำหรับรายการที่ ททบ.๕  ผลิตเองโดยศูนย์ผลิตรายการประกอบด้วยรายการ  พุทธประทีป  จารึกไว้ในแผ่นดิน  เรารักศิลปวัฒนธรรมไทย GOLF  TIME  และคอมพิวเตอร์เพื่อเยาวชน  เป็นต้น

ททบ.๕  เป็นผู้นำในด้านอุปกรณ์รายงานข่าวซึ่งมีความทันสมัย  รวดเร็ว  ฉับไว  มีเฮลิคอปเตอร์ติดกล้องถ่ายภาพข่าวเหตุการณ์ทางอากาศ  ได้มุมภาพที่แปลกใหม่สวยงาม  รวมทั้งมีรถถ่ายทอดสดเคลื่อนที่ผ่านดาวเทียม SNG  สามารถรายงานเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้ทันท่วงที  นอกจากนี้  ยังเป็นสถานีโทรทัศน์ที่นำเสนอเรื่องราวต่างๆ ในประเทศไทยส่งให้สำนักข่าว CNN เพื่อเผยแพร่ไปทั่วโลก  ในรายการ CNN  WORLD  REPORT ด้วย  ทั้งนี้เพื่อสื่อความเข้าใจและเสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศต่อชาวต่าง ชาติ (ททบ.๕,๒๕๔๑:๕๙-๖๗)

สำหรับการส่งสัญญาณ THAI TV.5 GLOBAL NETWORK  แบ่งเป็น ๒ ช่วงดังนี้

ช่วงแรก ส่งสัญญาณไมโครเวฟจาก ททบ.๕  ไปยังสถานีภาคพื้นดินของบริษัทชินวัตรแซทเทิล-ไลท์ ที่อำเภอลาดหลุมแก้ว  จังหวัดปทุมธานี

ช่วงที่สอง ส่งสัญญาณผ่านดาวเทียมจากสถานีภาคพื้นดินที่อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี ไปยังทวีปต่างๆ

ในปี ๒๕๓๙  ททบ.๕  เป็นสถานีโทรทัศน์แห่งแรกของประเทศไทย  ที่ได้นำระบบเครือข่ายอินเตอร์เน็ตเข้ามาใช้ในการนำเสนอข้อมูลข่าวสาร  ความรู้  ความบันเทิง  ออกไปสู่สายตาของชาวโลกและในปี ๒๕๔๐  ได้มีการพัฒนาจนสามารถนำรายการวิทยุและรายการโทรทัศน์  ออกอากาศสดผ่านทางอินเตอร์เน็ตได้เป็นผลสำเร็จเป็นรายแรก จากการพัฒนาอย่างต่อเนื่องทำให้เว็บไซต์ ททบ.๕ ได้รับการคัดเลือกให้เป็น ๑ ใน ๕  เว็บไซต์ยอดเยี่ยมของประเทศไทย  ประจำปี ๒๕๔๐  นอกจากนั้น  ยังได้พัฒนาการให้บริการในระบบ E-commerce  เพื่อส่งเสริมการดำเนินธุรกิจการค้าระหว่างประเทศจนสามารถชำระเงินผ่านทาง อินเตอร์เน็ตได้เป็นผลสำเร็จอย่างถูกต้องปลอดภัยตามหลักสากล  ทำให้สามารถทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการค้าของไทยออกไปได้ทั่วโลกโดยสะดวก  ง่ายดายและประหยัด

ในปีเดียวกันนี้ ททบ.๕  ได้จัดสร้างอาคารสำนักงานใหม่สูง ๑๐ ชั้น  เพียบพร้อมไปด้วยเทคโนโลยีที่ล้ำสมัย  ตลอดจนได้ปฏิวัติห้องส่งโทรทัศน์  การผลิตรายการและข่าว  เป็นระบบดิจิตอลที่สมบูรณ์แบบ  โทรทัศน์ระบบดิจิตอลที่นำมาใช้สามารถตั้งโปรแกรมแต่งสีผิวให้สวยงาม  ดูนุ่มนวล  ไม่มีร่องรอยโดยอัตโนมัติ  ส่วนการปรับความเข้มของแสง  ททบ.๕  ได้นำระบบหุ่นยนต์จัดแสงอัตโนมัติมาใช้  ทำให้ประหยัดเวลามากขึ้น
มิใช่เพียงเท่านั้น  หากแต่ ททบ.๕  ยังได้นำระบบบรรจุเทปแบบอัตโนมัติมาใช้งาน  เพื่อรองรับการออกอากาศ ๒๔  ชั่วโมงด้วย  จึงนับว่า ททบ.๕  เป็นห้องส่งที่มีเทคโนโลยีที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่งในขณะนี้

แม้กระนั้น  ททบ.๕  ก็หาได้หยุดยั้งการพัฒนาไว้เพียงนั้นไม่  โดยในปี ๒๕๔๑  ททบ.๕  ได้ก้าวล้ำนำหน้าอย่างไรพรมแดนด้วย โครงการ THAI  TV.5 GLOBAL NETWORK  โดยการนำเอาโทรทัศน์รายการต่างๆ ที่ออกอากาศในประเทศไทยทาง  ททบ.๕  มาเลือกสรร  ร้อยเรียงใหม่  ให้มีระยะเวลา ๘  ชั่วโมงแล้วนำออกอากาศ ๓ รอบ  ตลอด ๒๔ ชั่วโมง  โดยไม่คิดค่าบริการ  เพื่อให้ผู้ชมชาวไทยและชาวต่างชาติในจำนวนที่มากกว่า ๑๔๔ ประเทศทั่วโลก  ได้ทราบความเคลื่อนไหวและความเป็นไปในประเทศไทย  รวมทั้งได้รับชมข่าวสาร  ความบันเทิงต่างๆ อย่างใกล้ชิด  เสมือนอยู่ในประเทศไทยด้วนจนเอง  ทั้งนี้ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี  นายชวน  หลีกภัย  ได้ให้เกียรติมาเป็นประธานในพิธีเปิด THAI TV.5 GLOBAL NETWORK   อย่างเป็นทางการ เมื่อ ๒๓ กันยายน ๒๕๔๑

พลเอกแป้ง  กล่าวให้สัมภาษณ์ว่า
“…ช่วง ระยะเวลากว่า ๓ ปี  ที่ผมเข้ามารับผิดชอบงานด้านโทรทัศน์  ผมอดภูมิใจในผลงานหลายๆ อย่างที่ได้ทำร่วมกับผู้ร่วมงานไม่ได้  โดยนับตั้งแต่ปีแรกของการทำงาน  ผมก็ได้ให้ขยายเวลาการออกอากาศเป็น ๒๔ ชั่วโมง  หลังจากได้ศึกษาอย่างรอบคอบแล้วว่ายังมีประชาชนคนไทยจำนวนมาก  ที่ต้องการรับรู้ข่าวสารความบันเทิงและสารประโยชน์จากโทรทัศน์ในยามวิกาล  อาทิ  ผู้มีอาชีพทหาร  ตำรวจ  พยาบาล  ผู้ที่อยู่เวรยาม  เป็นต้น  จากนั้นก็เริ่มผลิตรายการ CNN. World  Report  เพื่อส่งไปออกอากาศทางสถานี CNN. สัปดาห์ละ ๑ ตอน  ความยาว  ๒ นามี ๓๐  วินาที……..”

อีกก้าวหนึ่งของ ททบ.๕ ในปี ๒๕๔๑  คือการปรับผังรายการครั้งยิ่งใหญ่  เพื่อปรับปรุงรายการในช่วงไพร์มไทม์  (ตั้งแต่ ๑๗.๐๐ น.-๒๔.๐๐ น.)  โดยทำสัญญากับบริษัท เทเลไฟฟ์ จำกัด  ที่มีผู้จัดรายการหลายบริษัทมาร่วมดำเนินการผลิตรายการคุณภาพออกสู่สายตา ประชาชนผ่าน   ททบ.๕  อาทิ  เกมโชว์  ละคร  วาไรตี้ และสารคดีต่างๆ ส่งผลให้  ททบ.๕ ประสบผลสำเร็จ คือ  มีเรตติ้งที่สูงขึ้น เป็นที่นิยมของประชาชนมากขึ้น
นอกจากนั้นยังได้จัดตั้ง บริษัท ททบ.๕  จำกัดในลักษณะ โฮลติ้ง  คอมพานี  ที่มีเอกชนเข้าร่วมดำเนินกิจการ (ททบ.๕ , ๒๕๕๑: ๓๙-๔๑)  โดยมีบริษัทในเครือ เช่น บริษัท ททบ.๕  มาเก็ตติ้ง จำกัด  บริษัท ททบ.๕  พับบลิชชิ่ง จำกัด  บริษัท ททบ.๕  เรดิโอ จำกัด  บริษัท ททบ.๕  โปรดักชั่นแอนด์เอ็นเตอรเทนเม้นท์ จำกัด  บริษัทที่เกี่ยวกับการจัดทำดีวีดี (DVD)  และบริษัทที่ดูแลเกี่ยวกับลิขสิทธิ์ เป็นต้น  ช่วยให้ ททบ.๕  ทำงานได้คล่องตัวและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

การปรับปรุงคณะกรรมการมาสู่รูปแบบที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน  เป็นอีกวิธีการหนึ่งที่ช่วยให้กิจการสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก  เข้ามาอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกองทัพบกใกล้ชิดยิ่งขึ้น  ซึ่งส่งผลให้กิจการด้านวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก เจริญรุดหน้าไปอย่างรวดเร็วด้วยความเข้มแข็งทั้งทางด้านศักยภาพในการผลิตและ ประสิทธิภาพของงาน  จนสามารถสร้างสรรค์ผลงานที่มีคุณค่าให้กับสังคม  อย่างทันต่อสถานการณ์ของยุคโลกาภิวัตน์
ททบ.๕  ไม่เคยหยุดนิ่งอยู่กับที่  ทั้งยังได้พยายามสรรหาสิ่งที่ดีทุกรูปแบบ  ซึ่งมากด้วยสารประโยชน์และความบันเทิง  มาเพิ่มเติมให้สังคมตลอดเวลา  สมดังคำขวัญที่ว่า “ททบ.๕ นำคุณค่าสู่สังคมไทย  ก้าวไกลทั่วโลก”

*************************************

ข้อมูล ททบ5 เพิ่มเติม wikipedia

เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๖ รอบ ๕ ธันวาคม  ๒๕๔๒  รัฐบาลได้จัดให้มีพิธีเฉลิมฉลองตั้งแต่ ๑ มกราคม  ๒๕๔๒  เป็นต้นไป  ในการนี้โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย  ซึ่งมี พลเอก  แป้ง  เป็นประธาน  ได้รับเกียรติจากรัฐบาลให้เป็นเจ้าภาพดำเนินการประสานความร่วมมือในการจัดทำเพลง  ซึ่งจะเป็นสัญลักษณ์แห่งความจงรักภักดีและแสดงออกซึ่งความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของประชาชนชาวไทย  ที่มีต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายเนื่องในโอกาสอันเป็นมหามงคลยิ่งนี้

ดังนั้น  เพื่อให้ภารกิจอันสำคัญยิ่งครั้งนี้ดำเนินไปด้วยความเรียบร้อยและสมพระเกียรติโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจประเทศไทย  จึงได้เชิญบุคคลและหน่วยงานต่างๆ ทั้งภาครัฐและเอกชน  ร่วมกันเป็นคณะกรรมการเพื่อดำเนินการจัดทำเพลง  โดยแบ่งกรรมการเป็น  ๘  คณะ  (คำสั่งโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจฯ ที่ ๓๓๐/๒๕๕๑  ลง ๑๒ ก.ย.๔๑) ดังนี้

๑.  คณะกรรมการที่ปรึกษา

๒.  คณะกรรมการอำนวยการ (พลเอก  แป้ง  มาลากุล  ณ  อยุธยา)

๓.  คณะกรรมการฝ่ายประพันธ์เพลง  (คุณนคร  ถนอมทรัพย์)

๔.  คณะกรรมการฝ่ายดนตรี  (คุณวีรวัธน์   เทพโสธร)

๕.  คณะกรรมการฝ่ายประสานงานนักร้อง  (คุณสุเทพ   วงศ์กำแหง)

๖.   คณะกรรมการฝ่ายจัดทำเทปและแผ่นเสียง  (คุณวินิจ  บุญวิวัฒน์)

๗.  คณะกรรมการฝ่ายจัดทำวีดิทัศน์ประกอบเพลง (พลตรี  เลิศฤทธิ์  เวชสวรรค์)

๘.  คณะกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์ (พลเอก  แป้ง  มาลากุล  ณ  อยุธยา)

(เพลง“ภูมิแผ่นดิน  นวมินทร์มหาราช”)
คำร้อง
ชาลี อินทรวิจิตร
อาจินต์ ปัญจพรรค์
สุรพล โทณะวณิก
เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์
คุณหญิงกุลทรัพย์ เกษแม่นกิจ

ทำนอง
สง่า อารัมภีร์
นคร ถนอมทรัพย์
เรืออากาศตรี ศ.พิเศษ ดร.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์
ประสิทธิ์ พยอมยงค์

เรียบเรียงเสียงประสาน
ประสิทธิ์ พยอมยงค์
กิตติ ศรีเปารยะ

บรรเลง วงดนตรีเฉลิมราชย์ ควบคุมวงโดย วิรัช อยู่ถาวร

สำหรับวัตถุประสงค์ในการจัดทำเพลงดังกล่าว  เพื่อให้ประชาชนชาวไทยทั้งที่อยู่ในประเทศและอยู่ในต่างประเทศใช้เพลงนี้  เป็นสื่อ  เป็นสัญลักษณ์  ในการถวายความจงรักภักดีและแสดงออกซึ่งความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  ส่วนผลการดำเนินงาน  ปรากฏว่าคณะกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์เพลง  ซึ่งประกอบด้วยศิลปิน ๙ คน  ได้ร่วมกันประพันธ์เพลง  ซึ่งมีความยาวประมาณ ๔ นาทีเศษและได้พิจารณาตั้งชื่อเพลงนี้ว่า “ภูมิแผ่นดิน  นวมินทร์มหาราช”  จากนั้นคณะกรรมการฝ่ายประสานงานนักร้องได้พิจารณาเชิญนักร้อง ๗๒ คน  ร่วมร้องเพลงนี้  โดยมีคณะกรรมการฝ่ายดนตรีดำเนินการเกี่ยวกับวงดนตรีและจัดทำเทปเพลงและแผ่นเสียงรวมทั้งจัดทำวีดิทัศน์ประกอบเพลงด้วย

เพลงภูมิแผ่นดิน  ได้รับการเผยแพร่อย่างต่อเนื่อง  ในชั้นการเผยแพร่ (ห้วงเดือนตุลาคม ๒๕๔๑ – ธันวาคม ๒๕๔๑)  โดยมีเป้าหมายที่จะประชาสัมพันธ์ในประชาชนชาวไทย  ทั้งในและนอกประเทศสาสามารถร้องเพลงนี้ได้  ทั้งนี้ได้ใช้สื่อทั้งภาครัฐและภาคเอกชนรวมไปถึงในสถานศึกษา  ตลอดจนได้ตีพิมพ์เนื้อเพลงลงในหนังสือพิมพ์  นิตยสาร  ปกสมุดของสถาบันการศึกษาและได้ทำการเผยแพร่ผ่านทางอินเตอร์เน็ต  เป็นต้น

ส่วนในขั้นการเฉลิมฉลองในห้วง  เดือนมกราคม-ธันวาคม ๒๕๔๒  มีเป้าหมายที่จะส่งเสริมให้มีการใช้เพลงนี้ประกอบกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติในโอกาสต่างๆ อาทิ  ส่งเสริมให้มีการบันทึกเสียงเพลงนี้ในรูปแบบอื่นๆ เช่น  วงโยธวาทิต  การร้องเพลงประสานเสียง  วงออเคสตร้า ฯลฯ  ส่งเสริมให้ใช้เพลงนี้ประกอบสารคดีเฉลิมพระเกียรติประสานให้กองทัพใช้เพลงนี้ถวายพระพรในพิธีสวนสนามรักษาพระองค์  วันที่ ๒  ธันวาคม  ๒๕๔๒  และให้แขกผู้มีเกียรติ  รวมทั้งประชาชนที่อยู่ในบริเวณพิธีสวนสนามร่วมร้องเพลงนี้เพื่อถวายพระพรด้วย

คณะกรรมการทุกคนภาคภูมิใจที่ได้มีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมดังกล่าวถวายแด่  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เนื่องในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมพรรษา ๗๒  พรราและหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเพลง  “ภูมิแผ่นดิน  นวมินทร์มหาราช”  จะก้องดังไปทั่วทุกหนทุกแห่งใน ๕ ธันวาคม ๒๕๔๒  และตลอดไป

*******************************************

บุญของแผ่นดินไทย พ่อหลวง บันดาลให้ ที่ในยุ้งฉางมีข้าว
น้ำรินดินดีใครเล่า ทุกข์ใดเหินไปบรรเทา ด้วยพระบาท
เกือบศตวรรษ ธ นำไทยทั้งชาติ พ้นภัย
แผ่นดินถิ่นเมืองทอง ผ่านพ้นโพยภัยเนืองนอง พระทรงคุ้มครองไทยไว้
ธ เป็นพลังแผ่นดิน สมานพลังชีวินของชนชาวไทย
อุ่นใจไพร่ฟ้า พระบุญญาเกริกไกร ภูมิพลมหาราชา

อ้าองค์สุริย์ศรีมีธรรมส่อง ปกครองอย่างทรงพระเมตตา
ดุจบิดรเหล่าประชา ทุกข์ร้อนใดใดกรายมา โอ้ฟ้าเป็นดั่งฝนดับไฟ
ภูมิใจไทย ร่วมร้อยหัวใจร่วมใฝ่ร่วมหวัง ภูมิพลัง แผ่นดินถิ่นนี้ยิ่งใหญ่
ภูมิประวัติ ประชาชาติภูมิไผท ภาคภูมิประชาชัย ภูมิพลังแผ่นดิน
เทิดไท้ นบน้อมเทิดทูน ธ เหนือกล้า สราญนานเนาหทัยสุขล้ำสมจินต์
เพริศแพร้วพิพัฒน์เภทภัยพ่ายแพ้สิ้น นวมินทร์ มหาราชา ภูมิพล

น-ราชเลขา

ผมได้รับพระราชเสวนีย์จาก สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ผ่านท่านผู้หญิง
สุประภาดา  เกษมสันต์ ราชเลขานุการในพระองค์ ให้รับผิดชอบกำกับดูแลการก่อสร้างพระตำหนักยุคาลิปตัส บนพระตำหนักภูพิงคราชนิเวชน์ วันที่  ๑๔  กุมภาพันธ์  ๒๕๓๓พลเอก สุจินดา  คราประยูร ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้นพร้อมคณะนายทหาร และผู้ที่เกี่ยวข้อง ได้เข้าเฝ้าเพื่อน้อมถวายพระตำหนักแด่ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ผมเป็นแม่งาน ได้จัดกุหลาบแดงจำนวนหลายพันดอกประดับพระตำหนัก และบริเวณงาน..

ต้นยูคาลิปตัสมีแหล่งกำเนิดในประเทศออสเตรเลีย กรมป่าไม้เป็นผู้นำเข้ามาทดลองปลูกไว้ที่ดอยสุเทพ  เมื่อปี  ๒๔๙๒  และต่อมาได้มีการนำไปปลูกทั้งในภาครัฐและเอกชน เป็นเนื้อที่ประมาณ  ๕๘๘,๗๓๙  ไร่ ที่นิยมปลูกมากที่สุด คือ ยูคาลิปตัสคามาลดูเลนซิส เพราะเจริญเติบโตเร็ว

การที่กรมป่าไม้นำต้นยูคาลิปตัสมาปลูก ส่งผลให้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงโทษของไม้ชนิดนี้ว่า ทำให้สูญเสียพื้นที่ดินและน้ำเพิ่มมากขึ้น ทั้งยังกินปุ๋ยมากและทำให้ดินเป็นกรด  ไม่มีประโยชน์ต่อพืชและสัตว์ มีแต่ให้ผลลบต่อระบบนิเวศวิทยา กล่าวคือ ถ้าปลูกมากพื้นดินจะกลายเป็นทะเลทราย อย่างไรก็ตามผู้ที่สนับสนุนให้ทำการปลูกก็มีเหตุผลว่า สามารถนำไปใช้ในการก่อสร้างทั่วไป อาทิ โครงสร้างบ้าน  ทำหมอนรถไฟ  เป็นไม้ค้ำยัน  ทำเป็นเฟอร์นิเจอร์  หรือใช้ในด้านอุตสาหกรรม  เป็น ไม้อัด  ไม้อัดซีเมนต์  เยื่อกระดาษ หีบ  ลัง  ไม้ปาร์เก้  หรือใช้ในด้านพลังงาน  เช่น  ฟืน  และถ่าน  สำหรับโรงบ่มใบยาสูบ  โรงงานผลิตกระแสไฟฟ้า  อุตสาหกรรมปลาป่นรมควันยาง และเผาอิฐ  เป็นต้น

บนพื้นฐานความขัดแย้งทางความคิดเกี่ยวกับการปลูกต้นยูคาลิปตัส ทำให้มองเห็นมุมมองของนักวิชาการหลายฝ่าย โดยเฉพาะกรมป่าไม้ ซึ่งมีความเห็นว่าสามารถนำยูคาลิปตัสมาปลูกและใช้ประโยชน์ได้ ถ้าเลือกปลูกในพื้นที่ที่ไม่สามารถทำการเพาะปลูกพืชชนิดอื่นได้ ส่วนนักวิจารณ์พิจารณาแต่เรื่องโทษในการปลูกยูคาลิปตัสโดยให้เหตุผลว่า ทำให้เสียพื้นที่ในการเพาะปลูก ทำให้ดินเสีย และใช้ปริมาณน้ำมาก อีกทั้งมองเห็นว่ายูคาลิปตัสปลูกได้เฉพาะในพื้นที่ที่มีความแห้งแล้ง

ในขณะที่ความขัดแย้งยังไม่ได้ข้อยุติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้พระราชทานพระราชดำริให้นำไม้ยูคาลิปตัสมาทดลองใช้ให้เกิดประโยชน์ในการสร้างที่พักอาศัย ด้วยการก่อสร้าง LOG CABIN  ขึ้นที่บริเวณอ่างเก็บน้ำติดกับพระตำหนักสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ที่พระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ โดยใช้ต้นยูคาลิปตัสเป็นวัสดุในการก่อสร้างทั้งหลัง ยกเว้นบางส่วนที่ต้องใช้ไม้สัก อาทิ แป้นเกล็ดมุงหลังคา  วงกบหน้าต่าง  และบานประตู-หน้าต่างเป็นต้น  เพื่อสาธิตให้คนทั่วไปประจักษ์ถึงคุณประโยชน์ของต้นยูคาลิปตัส ขณะเดียวกันก็ช่วยลดความขัดแย้งทางด้านความคิดเห็นเกี่ยวกับการปลูกไม้ยูคาลิปตัสด้วย

ทังนี้ โปรดเกล้าฯ ให้ พลตรี แป้ง ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  เป็นผู้ดูแลประงานการก่อสร้าง โดยทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ พลเอก เปรม  ติณสูลานนท์ เป็นประธานในพิธียกเสาเอก  เมื่อ  ๑๒ กันยายน  ๒๕๓๔ การก่อสร้างแล้วเสร็จ เมื่อ  ๓๑  มกราคม  ๒๕๓๕ เมื่อการสร้าง “พระตำหนักเรือนต้น” แล้วเสร็จ คณะผู้รับผิดชอบโครงการประกอบด้วยกองทัพบก  กรมป่าไม้  กรมชลประทาน  กรมราชทัณฑ์  มหาวิทยาลัยแม่โจ้  และบริษัทปูนซีเมนต์ จำกัด ได้น้อมเกล้าฯ  ถวายแด่  สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชิชีนาถ ในวโรกาสที่มีพระชนมพรรษา  ๕  รอบ  เพื่อทรงใช้ประโยชน์เป็นที่ประทับหรือทรงพักผ่อนพระอิริยาบถ  ในคราวเสด็จพระราชดำเนินแปรพระราชฐาน  ณ พระ ตำหนักภูพิงคราชนิเวชน์

ระยะเวลาดำเนินงาน เริ่มตั้งแต่  ๕  กันยายน  ๒๕๓๔-๓๑  มกราคม  ๒๕๓๕  โดยกองทัพบกสนับสนุนด้านงานประมาณดำเนินการ “พระตำหนักเรือนต้น” เป็นตัวอย่างสาธิตที่ทำให้เห็นคุณประโยชน์อีกด้านหนึ่ง ของต้นยูคาลิปตัส ซึ่งจะช่วยให้ประชาชนทั่วไปได้ใช้วิจารณญาณในการหาคำตอบให้ตนเองได้อย่างถูกต้องเหมาะสม

ช่วงเวลาที่ดีที่สุดในชีวิตรับราชการของผม เห็นจะเป็นช่วงที่ดำรงตำแหน่งเป็นผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  ระหว่างปี  ๒๕๓๓-๒๕๓๕  เพราะว่านอกจากจะได้ใช้ความรู้ ความสามารถในการพัฒนาหน่วยอย่างเต็มที่แล้ว ยังมีโอกาสได้รับใช้เบื้องพระยุคลบาทในโครงการพระราชดำริเป็นครั้งแรก และได้ทำต่อเนื่องมาตราบจนถึงปัจจุบัน ถึงจะเกษียณอายุราชการไป ทุกลมหายใจของผมก็จะอุทิศให้กับโครงการพระราชดำริตลอดไป จนกว่าชีวิตจะหาไม่

อาณาจักรล้านนาไทยเสียอิสรภาพแก่พม่าครั้งแรก เมื่อปี  ๒๑๐๑  และหลังจากนั้น ก็ได้ตกเป็นประเทศราชของไทยและพม่าเรื่อยมา จนถึงปี  ๒๓๑๗  เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงนำทัพเข้าตีเมืองเชียงใหม่ โดยมีพระยากาวิละเป็นกองทัพหน้า ขับไล่พม่าข้าศึกออกจากเมืองเชียงใหม่ได้สำเร็จเมื่อ  ๕  กุมภาพันธ์  ๒๓๑๗  ไทยจึงได้ปกครองเมืองเชียงใหม่แบบประเทศราชสืบมา จนถึงปี  ๒๔๓๕  พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว จึงมีพระบรมราชโองการประกาศให้อาณาจักรล้านนาไทยโดยเป็นส่วนหนึ่งของราชอาณาจักรไทย  มีชื่อว่า  มณฑลพายัพ

ต่อมาเมื่อปี  ๒๔๓๖    กองทัพบกได้ส่งหน่วยทหารมาประจำที่เชียงใหม่  ๑  กองร้อย  เรียกว่า  กองทหารเชียงใหม่ มีร้อยโท ทองคำ  ภูมิประเทศ เป็นผู้บังคับกองร้อย มีที่ตั้งหน่วยอยู่ ณ บริเวณวัดชัยศรีภูมิ  อำเภอเมือง  จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบัน และหลังจากจอมพลเจ้าพระยาสุรศักดิ์มนตรี ปราบกบฏเงี้ยวพ่ายแพ้ราบคาบแล้ว ในปี ๒๔๔๖  จึงขยายกำลังทหาร โดยย้ายกรมทหารราบที่  ๘  เดิม  ซึ่งตั้งอยู่ ณ มณฑลนครราชสีมา มาประจำที่มณฑลพายัพเชียงใหม่ โดยขยายกำลังเป็น กรมบัญชาการมณฑลพายัพตะวันตก แล้วย้ายหน่วยทหารเข้ามาอยู่ที่ค่ายกาวิละในปัจจุบัน ซึ่งที่ดินบริเวณค่ายแห่งนี้ นายอากร  เต็กกิมเซ่งหลี  ผู้ที่ต่อมาได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น  พระโสภณเพ็ชรรัตน์  ได้มอบให้กองทัพบก

-  ปี  ๒๔๔๘  ได้เปลี่ยนแปลงชื่อหน่วยเป็น กรมบัญชาการทหารพายัพเชียงใหม่ โดยการยุบกรมบัญชาการทหารบกตะวันออก  เข้ากับกรมบัญชาการทหารบกตะวันตก

-  ปี  ๒๔๕๑  กองทัพบกได้ตั้งหน่วยกำลังรบขึ้นเป็นหนึ่งกองพล  คือ กองพลที่  ๘  โดยให้เป็นหน่วยขึ้นตรงต่อกรมยุทธนาธิการ มีที่ตั้งอยู่ในค่ายกาวิละ  จังหวัดเชียงใหม่

-  ปี  ๒๔๕๔  กองพลที่  ๘  เปลี่ยนไปขึ้นกับกองทัพที่  ๒  พิษณุโลก  และต่อมาในปี  ๒๔๕๕  ได้ขยายอัตราในตำแหน่งผู้บัญชาการกองพลที่  ๘  เป็นพลตรี  พระยาพิพิธเดชา  เป็นผู้บัญชาการกองพลคนแรก

-  ปี  ๒๔๕๗  กองทัพบกมีคำสั่งให้ผู้บัญชาการกองพลที่  ๘  เป็นผู้บัญชาการทหารมณฑลพายัพอีกตำแหน่งหนึ่ง

-  ปี  ๒๔๖๑  กระทรวงกลาโหมได้ออกคำสั่งสำรับทหารบก เรื่องกำหนดเขต และชื่อมณฑลทหารบก และจังหวัดทหารบกที่  ๒๒๓/๒๘๒๕๔  ลง  ๒๒  มีนาคม  ๒๔๖๑  ให้มณฑลทหารบกพายัพมีเขตพื้นที่ตรงกับเขตมณฑลพายัพ โดยจังหวัดทหารบกที่ขึ้นอยู่  ได้แก่

-  จังหวัดทหารบกเชียงใหม่  ลำพูน มีเขตตรงกับเขตจังหวัดเชียงใหม่ และ

ลำพูนรวมกัน

-  จังหวัดทหารบกเชียงราย  มีเขตตรงกับจังหวัดเชียงราย

-  ปี  ๒๔๗๑  กองทัพบกยุบกองพลที่  ๘  เหลือแต่หน่วยมณฑลทหารบกพายัพ

-  ปี  ๒๔๗๕  ยุบมณฑลทหารบกพายัพ และยุบกรมทหารราบที่  ๘  ให้เหลือเป็นกอง พันทหารราบที่  ๑๔  และกำหนดให้จังหวัดทหารบกเชียงใหม่ มีเขตตรงกับเขตจังหวัดเชียงใหม่  ลำพูน และแม่ฮ่องสอนรวมกัน

-  ปี  ๒๔๗๙  กองพันทหารราบที่  ๑๔  แปรสภาพเป็นกองพันทหารราบที่  ๓๑

-  ปี  ๒๔๘๕  กองพันทหารราบที่  ๓๑  ขยายเป็นกรมทหารราบที่  ๑๑

-  ปี  ๒๔๘๙  กรมทหารราบที่  ๑๑  แปรสภาพเป็นเป็นกรมทหารราบที่  ๑๔

-  ปี ๒๔๙๓  กรมทหารราบที่  ๑๔  แปรสภาพเป็นกรมทหารราบที่  ๗

-  ปี  ๒๔๙๕  ค่ายจังหวัดทหารบกเชียงใหม่  ได้รับพระราชทานชื่อว่า  ค่ายกาวิละ  ตามแจ้งความกองทัพบกที่  ๑๐/๖๐๗๙  ลง  ๘  เมษายน  ๒๔๙๕  กระทำพิธีเปิดเมื่อ  ๒๕  มกราคม  ๒๔๙๕

-  ปี  ๑๔๙๘  กองทัพบกได้แปรสภาพกรมทหารราบที่  ๗  เป็นกรมผสมที่  ๗  มีหน่วยขึ้นตรงคือ  ผส.๗

-  ปี  ๒๕๑๗  กองทัพบกได้ออกคำสั่งแยกผู้บังคับการกรมที่  ๗  และผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงใหม่ ออกเป็น  ๒  ตำแหน่ง โดยตำแหน่งผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงใหม่ มีอัตราเป็นพลตรี  และเป็นหน่วยขึ้นตรงต่อมณฑลทหารบกที่  ๗  จังหวัดลำปาง

-  ปี  ๒๕๒๒  กรมผสมที่  ๗  ได้แปรสภาพเป็นกรมทหารราบที่  ๗ ตามคำสั่งกองทัพบก ที่  ๑/๒๕๒๒  ลง  ๒๔  เมษายน  ๒๕๒๒

-  ปี  ๒๕๒๔  กระทรวงกลาโหมได้ออกกฎกระทรวง ฉบับที่  ๖  ลง  ๒๓  กุมภาพันธ์  ๒๕๒๔  ให้จังหวัดทหารบกเชียงใหม่  เป็นส่วนราชการขึ้นตรงต่อกองทัพภาคที่  ๓

-  ปี  ๒๕๒๖  กองทัพบกได้ออกคำสั่งจัดตั้งกรมรบพิเศษที่  ๕  ตามคำสั่งกองทัพบก (เฉพาะ) ที่  ๑๔๕/๒๖ ลง ๗  กรกฎาคม  ๒๕๒๖  และได้ออกคำสั่งให้กองพลรบพิเศษที่  ๒  ย้ายจากจังหวัดกาญจนบุรีไปอยู่อำเภอแม่ริม  จังหวัดเชียงใหม่  และดำเนินการเคลื่อนย้ายกำลังส่วนใหญ่ทั้งหมดเข้าที่ตั้ง  ที่อำเภอแม่ริม  ปัจจุบัน  เมื่อ  ๒๓  มีนาคม  ๒๕๓๑

ปี  ๒๕๓๓  กองทัพบกมีคำสั่ง (เฉพาะ) สบ.ที่ ๑๒๙/๓๓  ลง  ๑๔  สิงหาคม  ๒๕๓๓

ให้แปรสภาพจังหวัดทหารบกเชียงใหม่เป็นมณฑลทหารบกที่  ๓๓  ซึ่งปัจจุบันมีที่ตั้งอยู่ที่ค่าย

กาวิละ  มีจังหวัดทหารบกเชียงรายเป็นหน่วยรอง และผู้บังคับการคนแรก คือ พลตรี แป้ง มาลากุล

ณ อยุธยา  โดยรับหน้าที่สืบต่อจากผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงรายคนสุดท้าย คือ พลตรี  ธีระ

เล็กวิเชียร  (ยศและตำแหน่งในขณะนั้น)

มณฑลทหารบกที่  ๓๓ มีภารกิจหลักในการดำเนินการระดมสรรพกำลังในเขตพื้นที่ และสนับสนุนหน่วยทหารที่อยู่ในเขตพื้นที่ ตลอดจนดำเนินการตามแผนยุทธศาสตร์ การต่อสู้เบ็ดเสร็จ

เพื่อรักษาความสงบภายใน และการป้องกันประเทศ

สำหรับผลงานด้านสวัสดิการต่าง ๆ ที่พลตรี แป้ง ได้ดำเนินการไว้ก็มีอยู่มากมาย อาทิ โครงการศูนย์กีฬาลานนา ซึ่งเป็นการพัฒนาศูนย์กีฬาครบวงจร โครงการเกษตรกรรม โครงการพัฒนาห้วยตึงเฒ่า  การพัฒนาสนามม้าหรือสนามกีฬาทหาร  การปรับปรุงอนุสาวรีย์พระเจ้ากาวิละและจัดสร้างอนุสาวรีย์สถานสำหรับเก็บสิ่งของเครื่องใช้ของพระเจ้ากาวิละ  โครงการผลิตน้ำดื่มกาวิละ  การปรับปรุงอาคารและทางเข้าสโมสร  กาวิละ  การปรับปรุงกองบัญชาการและเรืองรับรองมณฑลทหารบกที่  ๓๓  การก่อสร้างอาคารและสิ่งอำนวยความสะดวกกองอำนวยการรักษาความปลอดภัยภูพิงคราชนิเวศน์ และการจ้างทำรถจักรยาน  ๘   ล้อ (รถบรรเลง) สำหรับนำเข้าร่วมในขบวนต่อต้านยาเสพย์ติด ซึ่งยังคงเก็บไว้เป็นอนุสรณ์มาจนถึงทุกวันนี้ ทั้งนี้ ได้นำรูปแบบมาจากรถบรรเลงของประเทศออสเตรเลีย  (รูป)

นอกจากนั้นยังมีการช่วยเหลือด้านเครื่องอุปโภค  บริโภค  ด้วยการจัดตั้งกองทุนจำนวนหนึ่ง เพื่อใช้สำหรับจัดหาเครื่องอุปโภคบริโภคที่จำเป็นแก่การครองชีพ แจกจ่ายข้าราชการชั้นผู้น้อยเป็นประจำทุกเดือน อันเป็นหนทางที่จะช่วยลดค่าใช้จ่ายของข้าราชการและครอบครัวลงในระดับหนึ่ง ตลอดจนจัดให้มีการขยายโอกาสทางการศึกษานอกโรงเรียนสำหรับทหารกองประจำการ โดยจัดตั้งศูนย์จัดการศึกษานอกโรงเรียนด้านการศึกษาขึ้น เมื่อ  ๒๕  ตุลาคม  ๒๕๓๔  เพื่อขยายโอกาสทางการศึกษาและพัฒนาชีวิตของทหารกองประจำการรวมไปถึงการจัดตั้งศูนย์ประสานงานนายทหารนอกประจำการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  ขึ้น  ตามนโยบายของผู้บังคับบัญชา เพื่ออำนวยความสะดวกในการติดต่อประสานงานของนายทหารสัญญาบัตรนอกประจำการ และจัดบริการเกี่ยวกับการแพทย์  การสวัสดิการ  การบริการด้านจดหมาย  และการบริการอื่น ๆ ทั้งยังได้ร่วมมือกับฝ่ายบ้านเมืองในการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ ด้วย

[pic]

จากความตั้งใจที่ดี  และความมานะพยายามที่จะพัฒนาคุณภาพชีวิตให้กับผู้ใต้บังคับบัญชา ในฐานะที่เป็นผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  คนแรก  ดังนั้น  ตลอดช่วงเวลาของการดำรงตำแหน่งดังกล่าว  พลตรีแป้ง  จึงมีแต่ความทรงจำที่ดีงาม

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  ได้เสด็จพระราชดำเนินนำนักเรียนนายร้อย  จปร. มาศึกษาประวัติศาสตร์ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย  อาคารซึ่งจัดเป็นที่ประทับรับรอง เป็นอาคารที่สร้างตั้งแต่  ปี  ๒๕๑๐  นับว่าเก่าแก่มาก แต่ผมก็รู้สึกภูมิใจมากที่สามารถเนรมิตอาคารดังกล่าวให้เป็นเรือนที่ประทับ และที่พักของคณะข้าราชบริพาร ตลอดจนผู้ตามเสด็จ รวมทั้งนักเรียนนายร้อยอีกประมาณ  ๒๐๐  นายได้ และจากนั้นเป็นต้นมา อาคารดังกล่าวก็ได้แปรสภาพเป็นบ้านพักรับรองมาจนทุกวันนี้

ประวัติศาสตร์แคว้นล้านนาเป็นที่ทราบกันโดยทั่วไปว่า ส่วนใหญ่มีที่มาจากหลักฐานลายลักษณ์อักษรที่เล่าในลักษณะของปรัมปราคดี และตำนานพงศาวดาร ด้วยเหตุนี้ ที่มาของแคว้นล้านนาจึงมีอดีตยาวนานนับเป็นพันปี

ณ บริเวณลุ่มน้ำกก  น้ำอิง  อ้นเป็นที่ตั้งของนครรัฐอิสระเล็ก ๆ คือเมืองเชียงราย ที่พระเจ้าเม็งราย  หรือพ่อขุนมังราย ได้ทรงสร้างและมีกษัตริย์หลายพระองค์ครองเมืองสืบต่อกันมานั้นมีความสัมพันธ์กับแว่นแคว้นใกล้เคียงมาโดยตลอด ภายหลังเมื่อเสื่อมอำนาจลงก็ได้รวมกับพม่าและไทย

ในรัชกาลที่  ๑  แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ประเทศไทยได้ปกครองเมืองเชียงรายในลักษณะของประเทศราช ต่อมาเมื่อมีการปฏิรูปการปกครองครั้งใหญ่ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์โปรดให้รวมแคว้นล้านนาเข้าเป็นมณฑล และได้เปลี่ยนเป็นจังหวัดในกาลต่อมา

ด้วยความน่าสนใจของประวัติศาสตร์ดินแดนล้านนา พลตรี หญิง สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (พระอิสริยยศในขณะนั้น) จึงเสด็จพระราชดำเนินนำคณาจารย์ และนักเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าฯ ไปทัศนศึกษาโบราณสถานและภูมิประเทศจังหวัดเชียงราย ระหว่าง ๒๕-๒๖ พฤศจิกายน  ๒๕๓๒  เพื่อศึกษาความเป็นมาของล้านนา และเชียงราย ในแง่มุมที่เกี่ยวกับ

-  ศิลปะ  วัฒนธรรม  และศาสนา  ด้วยการไปทัศนศึกษาวัดหลายแห่ง เพราะวัดเป็นศูนย์รวมของสังคม ทำให้เห็นประวัติความเป็นมาของผู้คนในบริเวณนั้น ตลอดจนลักษณะทางศิลปะ ความเชื่อถือท้องถิ่น และอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากภายนอก

- ประวัติศาสตร์ เพื่อศึกษาถึงการตั้งการเมือง ณ ที่นั้น ว่ามีข้อมีและข้อเสียอย่างไร ตลอดจนเส้นทางเดินทัพในยุคก่อน และเรื่องเส้นเขตแดนของประเทศ ซึ่งมีความสำคัญตลอดเวลา

- เศรษฐกิจ  และการพัฒนา การศึกษาด้านนี้เพื่อให้รู้ลักษณะทางกายภาพของจังหวัดเชียงราย โดยทำการสำรวจภูมิประเทศตั้งแต่อยู่บนเครื่องบิน และสำรวจถนนสองข้างทางในขณะอยู่บนรถยนต์ รวมไปถึงพิจารณาสภาพพื้นดิน ความสูงต่ำ สภาพหิน  ดิน  พืชพันธุ์  ธรรมชาติ  เป็นต้น

- กิจกรรมทางการเกษตรอื่น ๆ  อาทิ โครงการหลวงอาหารสำเร็จรูปไร่แม่ฟ้าหลวง ในแง่มุมที่มีความสำคัญต่อการพัฒนาประเทศ ทั้งในปัจจุบัน และอนาคต ทางค่ายเม็งรายมหาราช รู้สึกปลื้มปีติเป็นล้นพ้น ที่ได้มีโอกาสรับเสด็จฯ โดยได้จัด “ห้องพระยาเม็งราย” ถวายเป็นที่ประทับแรม มีหน่วยราชการอื่น ๆ ให้การสนับสนุนในการเตรียมการรับเสด็จในครั้งนี้ด้วย  ได้แก่

-  สถาบันเทคโนโลยีเกษตรกรรมแม่โจ้

-  แขวงการทางจังหวัดเชียงราย

-  สำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทจังหวัดเชียงราย

-  การไฟฟ้าเขต  ๑  จังหวัดเชียงราย และสำนักงานการไฟฟ้าจังหวัดเชียงราย

-  สำนักงานบริการโทรศัพท์จังหวัดเชียงราย

-  ส่วนราชการอื่น ๆ ในจังหวัดเชียงราย

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินถึงค่ายเม็งรายมหาราชเมื่อ  ๒๕  พฤศจิกายน  ๒๕๓๒  เวลา  ๒๐.๔๕  ในการนี้ พลตรี แป้ง ในฐานะผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงราย ได้เฝ้ารับเสด็จฯ และได้ทูลเกล้าฯถวายหนังสือค่ายเม็งรายมหาราช พร้อมทูลเชิญเสวยพระกระยาหารค่ำ  ณ  เรือนรับรอง

ก่อนเสด็จพระราชดำเนินกลับ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกกุมารี ทรงปลูกต้นสิบสองปันนา จำนวน  ๓  ต้น  ณ  บริเวณเรือนรับรอง  จังหวัดทหารบกเชียงราย และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ข้าราชการและครอบครัวเข้าเฝ้า และทรงร่วมฉายพระบรมฉายาลักษณ์ด้วย

จากความคิดที่อยากเห็นกองทัพบก นอกจากจะเป็นกองทัพที่เกรียงไกร มีกำลังรบที่แกล้วกล้าแล้ว ยังได้มีโอกาสช่วยเหลือราษฎรผู้ด้อยโอกาสอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คนเรานั้นเกิดหนเดียวและตายหนเดียว แต่การเจ็บป่วยนั้น นับครั้งไม่ถ้วน กองทัพบกรักประชาชน และมีความต้องการให้ประชาชนผู้ด้อยโอกาสได้รับความรักและการเอาใจใส่

ข้อความข้างต้น แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจอันแท้จริงของ พลตรี แป้ง ในการจัดสร้างโรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราชแห่งใหม่ขึ้น สำหรับให้การบริการด้านสุขภาพอนามัยแก่กำลังพล และครอบครัว โดยเฉพาะประชาชนผู้ยากไร้ เนื่องจากโรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราชที่จัดให้บริการอยู่ทุกวันนี้ มีสภาพเก่าแก่ ชำรุดทรุดโทรม ขาดความสะดวกสบายทำให้ไม่สามารถจัดบริการที่ดีพอ เพราะทุกอย่างมีความจำกัด ตามสภาพแวดล้อมของสถานที่ ทั้ง ๆ ที่ทางค่ายมีบุคลากรที่เพียบพร้อมไปด้วยคุณวุฒิและประสบการณ์ อีกทั้งเครื่องมือเครื่องใช้ก็มีเพียงพอ

การที่เป็นเช่นนั้น เนื่องจากโรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราชจัดสร้างมาตั้งแต่ปี  ๒๕๐๐  โดยแต่เดิมมีอัตราการจัดเป็นหมวดพยาบาลจังหวัดทหารบกเชียงราย แปรสภาพมาจากส่วนประกอบของ หมวดเสนารักษ์  กองร้อย  สนับสนุนการช่วยรบ กองพันทหารราบที่ ๓

กรมทหารราบที่ ๑๗  ที่มีการปฏิบัติงานในรูปเสนารักษ์รวม ซึ่งเป็นการรวมบริการแพทย์ในที่ตั้งปกติ

ต่อมาเมื่อปีงบประมาณ  ๒๕๒๔  ได้มีการปรับอัตรา “หมวดพยาบาลทหารบกเชียงราย” เป็น “โรงพยาบาลจังหวัดทหารบกเชียงราย” และได้ดำเนินการขอใช้ชื่อ “โรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราช” เป็นชื่อโรงพยาบาลเพื่อให้เป็นไปตามหลักนิยมทั่วไป

ในฐานะผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงราย พลตรี แป้ง มองเห็นความจำเป็นที่จะต้องจัดสร้างโรงพยาบาลขึ้นในค่ายเม็งรายมหาราช เพื่อให้บริการด้านการแพทย์แก่ประชาชนในจังหวัดเชียงราย ซึ่งมีการบริการด้านนี้อยู่ในเขตเมืองอย่างจำกัด ทั้ง ๆ ที่ยังมีราษฎรผู้ยากไร้จำนวนมากต้องการความช่วยเหลือทางด้านนี้ ประกอบกับพลตรี แป้ง ในฐานะเป็นผู้อำนวยการโครงการพัฒนาดอยตุง มีโอกาสได้ถวายงานแด่ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี อย่างใกล้ชิด จึงมีความซาบซึ้งประทับใจในพระมหากรุณาธิคุณและพระราชจริยวัตรของ “สมเด็จย่า” อย่างที่หาที่สุดมิได้

ดังนั้น จากแนวคิดหลายด้านที่นำมาผนวกเข้าด้วยกัน พลตรี แป้ง จึงมุ่งไปสู่การจัดสร้างโรงพยาบาล เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชินีนาถ ในวโรกาสเจริญพระชนมายุ  ๙๐  พรรษา และเพื่อแปลความคิดไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม พลตรี แป้ง จึงได้เข้าพบกับพลโท ปัญญา  อยู่ประเสริฐ อดีตเจ้ากรมการแพทย์ทหารบก เพื่อขอคำแนะนำ จากนั้นได้เข้าพบ หม่อมราชวงศ์ดิศนัดดา  ดิศกุล ราชเลขาธิการในพระองค์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

เพื่อขอความคิดเห็นด้วย ซึ่งทุกท่านต่างให้ความเห็นชอบในแนวความคิดที่จะจัดสร้างโรงพยาบาลค่ายเม็งรายมหาราชแห่งใหม่ขึ้น ในวาระมหามงคลสมัยที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

จะมีพระชนมายุ  ๙๐  พรรษา  และเมื่อทำเรื่องขออนุมัติจากกองทัพบก ก็ได้รับความเห็นชอบเป็นอย่างดี ทั้งยังได้รับการสนับสนุนจากผู้บังคับบัญชา เพื่อนนายทหาร  ญาติสนิท  มิตรสหาย อย่างท้วมท้น

เมื่อความทราบถึงพระเนตรพระกรรณ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี พระองค์ทรงพระองค์ทรงพระกรุณาพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์สมทบทุนในการก่อสร้าง เมื่อ  ๒๗ เมษายน  ๒๕๓๔  เป็นเงิน  ๑  ล้านบาท นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าฯ ยังความปลาบปลื้มแก่คณะกรรมการดำเนินงานทุกคนตลอดจนประชาชนชาวเชียงรายทุกหมู่เหล่า สำหรับเงินทุนในการจัดสร้างขึ้น นอกจากพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ดังกล่าวแล้ว ทางจังหวัดทหารบกเชียงรายยังได้จัดกิจกรรมหารายได้ขึ้นด้วย อาทิ การจัดงานกาลาดินเนอร์การกุศลร่วมกับภาคเอกชน ณ โรงแรมดุสินไอแลนด์ รีสอร์ท เมื่อ  ๒๙  กันยายน  ๒๕๓๓  การจัดแข่งขันมอเตอร์ครอสชิงชนะเลิศแห่งประเทศไทย ร่วมกับชมรมมอเตอร์ครอสแห่งประเทศไทย และบริษัทคาสตรอล (ไทยแลนด์) เมื่อ ๑๗  พฤศจิกายน  ปีเดียวกัน การจัดวิ่งมินิฮาล์ฟมาราธอนการกุศล ร่วมกับชมรมวิ่งน้ำใจไมตรี เมื่อ ๑๙  พฤษภาคม  ๒๕๓๔  และการจัด กอล์ฟการกุศล ร่วมกับมณฑลทหาร

บกที่  ๓๓  เมื่อ  ๑๖  มิถุนายน  ๒๕๒๔  เป็นต้น

ในที่สุด โรงพยาบาลแห่งใหม่ของค่ายเม็งรายมหาราช ก็ได้รับการจัดสร้างขึ้นบนที่ดินว่างเปล่า ประมาณ  ๑๕  ไร่ ที่อยู่บริเวณหน้าค่าย ติดกับถนนใกล้สี่แยกบ้านเด่นห้า อันเป็นย่านกลางที่สะดวกของกำลังพลและครอบครัว โดยเฉพาะราษฎรผู้ยากไร้ในการเดินทางไปใช้บริการในโรงพยาบาลแห่งนี้

การสร้างโรงพยาบาล เป็นการบำเพ็ญประโยชน์ที่สนองตอบต่อพระราชปณิธานของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีที่ทรงห่วงใยพสกนิกรของพระองค์ และทรงเอาพระทัยใส่ให้ความช่วยเหลือผู้ด้อยโอกาส ทั้งยังเป็นการสร้างบุญกุศลแก่แผ่นดินด้วย

สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ทรงพระกรุณาเสด็จเป็นองค์ประธานเปิดโรงพยาบาลเพื่อถวายแด่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีด้วยพระองค์เอง ต่อมากองทัพบกได้จัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมให้เพื่อขยายเป็นโรงพยาบาลที่ได้มาตรฐาน และได้ให้บริการแก่ทหารและครอบครัว ตลอดจนประชาชนทั่วไปมาจนทุกวันนี้

ต่อมาในเดือนมิถุนายนปีเดียวกัน ได้มีการประชุมในเรื่องอนุรักษ์ป่าให้เป็นเขตอภัยทาน  รวม  ๓  ครั้ง  โดยการประสานงานของท่าน พลตรี  แป้ง กับคณะสงฆ์  คณะกรรมการหมู่บ้าน  หน่วยราชการส่วนจังหวัดระดับอำเภอ  กรมป่าไม้  รวมทั้งผู้เกี่ยวข้องทุกฝ่าย  จนเป็นที่ตกลงว่าพื้นที่เขตอภัยทานตามพระดำริมีจำนวน  ๒๕,๒๗๐  ไร่ หรือ ๔๐.๔๑  ตร.กม. จากบริเวณก่อสร้างพระเจดีย์ถึงชายแดนไทย-พม่า ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำสองสาย  คือ แม่น้ำจัน และน้ำแม่สลอง โดยกำหนดวัตถุประสงค์และโครงการดำเนินงานว่าเพื่อร่วมทำการอนุรักษ์  บูรณะ  พัฒนารักษาสภาพป่า  สิ่งแวดล้อมที่มีคุณค่าของชาติ  อันได้แก่ ป่าไม้  ต้นน้ำลำธารและสัตว์  รวมทั้งการพัฒนาคุณภาพของชีวิตชาวไทยภูเขาในพื้นที่   เพื่อน้อมถวายในวโรกาสที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  ทรงเจริญพระชมมายุครบ ๘๐ พรรษาและได้มีการจัดพิธีเปิดเขตอภัยทานเมื่อ ๑๘  สิงหาคม  ๒๕๓๓  โดยพระพรหมมุนี เจ้าคณะภาค ๔,๕,๖  และ ๗ ซึ่งมาปฏิบัติหน้าที่แทนองค์สมเด็จพระสังฆราช

หลังจากเปิดเขตอภัยทานได้เพียง ๒ ปี สภาพป่าที่เสื่อมโทรมส่วนหนึ่งก็เริ่มฟื้นตัวโดยธรรมชาติ และอีกส่วนหนึ่งก็ได้รับการฟื้นฟูด้วยความร่วมแรงร่วมใจของหน่วยราชการ  เอกชนและประชาชน  พลตรี แป้ง  ในฐานะผู้ประสานงานโครงการได้เดินทางเข้าไปตรวจเยี่ยมความคืบหน้าเป็นระยะๆ  และได้เป็นแกนนำคนสำคัญในการสนับสนุนการก่อสร้างศาสนวัตถุในวัดสันติคีรี  ด้วยการสนับสนุนปัจจัย ๔  แก่พระภิกษุสามเณรอย่างต่อเนื่อง  จนความผูกพัน  การอนุเคราะห์  การสนับสนุนที่มีต่อวัดสันติคีรีแน่นแฟ้นมากขึ้นทุกขณะ  ไม่ว่าจะเป็นไปโดยส่วนตัวหรือส่วนรวม  และทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ  จนถึงปัจจุบัน ดังบันทึกของพระศิริวัฒน์  สิริวัฑฒโน ความว่า

“ปี พ.ศ.๒๕๓๒  ท่าน (หมายถึงพลเอกแป้ง)  ได้เป็นประธานจัดทอดผ้าป่า  ณ วัดสันติคีรีในเดือนตุลาคม  พร้อมกับถวายพระพุทธปฏิมาปางประจำวันศุกร์ปิดทอง  ขนาดความสูง ๑.๗๑  เมตร

ปี พ.ศ.๒๕๓๗  ท่านได้ชักชวนเพื่อนๆ ซึ่งประกอบด้วยพลเอก มงคล  อัมพรพิสิฎฐ์   พลเอกเชษฐา  ฐานะจาโร  พลเอก อนุสรณ์  กฤษณะเศรณี  พลเอก วัลลภ  จิตตฤกษ์ และตัวท่านเอง ได้ร่วมกันเป็นเจ้าภาพสร้างวัดเบญจวัคคีย์  ทั้ง ๕  เพื่อประดิษฐานหน้าองค์พระประธานในอุโบสถ  ซึ่งเป็นปางทรงแสดงปฐมเทศนาซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ  สยามบรมราชกุมารี  ทรงเป็นประธานให้กับวัดสันติคีรี  เนื่องในวโรกาสที่ทรงมีพระชนมายุครบ ๓ รอบพระพรรษาในปี พ.ศ.๒๕๓๔  พระเบญจวัคคีย์ทั้ง ๕ นั้น  ท่านได้เป็นผู้นำถวายในเดือนตุลาคม  พร้อมด้วยฉัตร ๙  ชั้นเหนือองค์พระปฏิมา  และในปีเดียวกันนั้นเอง  ท่านได้ถวายการปิดทองพระพุทธรูปองค์ประธานในวิหารทั้ง ๒ องค์  รวมถึงพระโมคคัลลานะ  พระสารีบุตรในวิหาร  ถวายการปิดทองรูปหล่อเหมือนสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต) พรหมรังสี  เท่าองค์จริง  ซึ่งคณะท่านผู้มีจิคศรัทธาจากกรุงเทพมหานครนำมาถวายจำนวน  ๒ องค์  ปัจจุบันประดิษฐาน ณ อุโบสถและศาลาฉัน  แห่งละหนึ่งองค์  รวมมูลค่ากว่าหนึ่งแสนบาท  ระหว่างการพรรษา(กันยายน) ๒๕๔๗  นี้  ได้เกิดการไหลของดินจากบริเวณพระบรมธาตุฯ  อันเนื่องมาจากการชะของน้ำฝนและน้ำจากภูเขา  ด้วยความเป็นห่วงที่จะเกิดอันตรายและเสียหายหนักในระยะต่อไป  ท่านจึงได้ขอความกรุณาจาก ดร.รชฎ  ได้ให้คำแนะนำและได้ออกแบบสำหรับการแก้ไขปัญหาดังกล่าวถวายแก่วัดด้วย

ต้นปี พ.ศ.๒๕๓๘  เนื่องจากยานพาหนะของวัดประสบอุบัติเหตุเมื่อสิงหาคม  ๒๕๓๗  จนไม่สามารถนำมาซ่อมแซมใช้งานใหม่ได้  ท่านได้รวบรวมและถวายปัจจัย  เพื่อจัดหายานพาหนะใหม่  เพื่อใช้งานในกิจกรรมต่างๆของวัดต่อไป  โดยที่นอกจากท่านพลเอก แป้ง แล้วก็ประกอบไปด้วย พลเอก วิมล   วงศ์วานิช  อดีตผู้บัญชาการทหารบกและคุณปีย์  มาลากุล ณ อยุธยา  พี่ชายของท่านร่วมถวายปัจจัยในการจัดหายานพาหนะครั้งนี้  จำนวนท่านละ ๑๐๐,๐๐๐  บาท  รวม  ๓๐๐,๐๐๐  บาท ภายหลังที่ออกพรรษาแล้วท่านได้เป็นประธานจัดพิธีทอดกฐินสามัคคีขึ้นไปทอดที่วัด  ซึ่งได้มีคณะบุคคลทั้งจากกรุงเทพฯและเชียงรายรวมทั้งชาวบ้านแม่สลอง ได้ร่วมพิธีกับท่านอย่างมากมาย

ปี พ.ศ.๒๕๓๙  ท่านได้เรียนเชิญ  ท่านผู้บัญชาการทหารสูงสุด พลเอก มงคล  อัมพรพิสิฎฐ์และคณะบุคคลจากส่วนต่างๆ ร่วมจัดกฐินสามัคคีมาทอด  ณ  วันสันติคีรีเช่นเคย  รวมทั้งถวายเป็นเงินสนับสนุนกิจกรรมในโรงการในเขตอภัยทานของวัดด้วย ในปีนี้คณะของท่านได้ถวายปัจจัยกว่า ๑ ล้านแปดแสนบาท

เดือนพฤษภาคม  พ.ศ.๒๕๔๐  พระบรมธาตุเจดีย์ฯ ซึ่งสร้างเสร็จสมบูรณ์แล้ว  พร้อมที่จะประกอบพิธียกฉัตร ซึ่งสมเด็จพระญาณสังวร  สมเด็จพระสังฆราช  เสด็จเป็นองค์ประธานฝ่ายสงฆ์  ส่วนฝ่ายฆราวาสนั้น  พลเอก ชวลิต  ยงใจยุทธ  เป็นประธานพร้อมทั้งข้าราชการผู้ใหญ่ฝ่ายทหาร  นำโดยท่านผู้บัญชาการทหารสูงสุด  และฝ่ายพลเรือนนำโดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย  ซึ่งท่านพลเอก แป้ง ก็ได้เข้าร่วมในการประกอบพิธีดังกล่าวด้วย  ภายหลังจากที่ออกพรรษาปีเดียวกันแล้ว  ท่านก็ได้นำคณะขึ้นไปทอดกฐินเช่นเคย  และได้ถวายปัจจัยจำนวน  ๑๐๐,๐๐๐  บาท  เพื่อร่วมสร้างศาลาประดิษฐานรูปเหมือน และอัฐิพระมงคลวุฒาจารย์ (หลวงปู่เม็งราย)  ผู้บุกเบิกและริเริ่มก่อตั้งสำนักสงฆ์สันติคีรี

ปี พ.ศ.๒๕๔๑  ท่านได้ช่วยประสานงานเกี่ยวกับการซ่อมการพังทลายของดิน  บริเวณฐานพระบรมธาตุเจดีย์และเรื่องการขอพื้นที่ตั้งวัดกับทางกองบัญชาการทหารสูงสุดและได้นำคณะขึ้นไปทอดกฐินที่วัด  ซึ่งไม่แน่ใจว่าครั้งนี้อาจจะเป็นการทอดกฐิน  ณ  วัดสันติคีรี  ระหว่างรับราชการครั้งสุดท้ายของท่าน  เนื่องจากท่านจะครบเกษียณราชการในเดือนกันยายน พ.ศ.๒๕๔๒  ที่กำลังจะมาถึงนี้

สืบเนื่องจากงานก่อสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ฯ แล้ววัดสันติคีรีก็ได้ทำกิจกรรมอันเป็นสาธารณประโยชน์ซึ่งท่าน พลเอก แป้ง  ได้มีบทบาทสำคัญในการร่วมริเริ่มโครงการกำหนดเขตอภัยทานของวัดสันติคีรี  ซึ่งเป็นพื้นที่ต่อจากบริเวณก่อสร้างพระบรมธาตุฯ  ถึงบริเวณชายแดนไทย-เมียนมาร์  ซึ่งเป็นพื้นที่ลุ่มน้ำชั้นหนึ่งเอ  จำนวนพื้นที่ ๒๕,๒๗๐  ไร่ โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อบูรณะพัฒนารักษาสภาพป่าและพัฒนาคุณภาพชีวิต   และทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ  เมื่อ ๑๘  สิงหาคม ๒๕๓๓  หลังจากนั้นท่านได้ให้การสนับสนุนการดำเนินงานของโครงการเขตอภัยทาน  เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์  แม้ว่าท่านจะย้ายไปดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบก ๓๓ จังหวัดเชียงใหม่  และเจ้ากรมกิจการพลเรือนทหารบก ผู้ช่วยเสนาธิการทหารบก  รองเสนาธิการทหารบก  หัวหน้าคณะเสนาธิการและผู้อำนวยการสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง ๕ แล้วก็ตาม ทั้งนี้ ภายหลังจากการประกาศเขตอภัยทานเมื่อกลางปี ๓๓ แล้ว  โครงการฟื้นฟูสภาพป่านั้นจะเป็นไปในรูปแบบของกิจกรรมเฉพาะครั้งคราว โดยร่วมกับหน่วยงานราชการ เอกชนในพื้นที่ และชาวบ้านเท่านั้น”

ด้วยความมีจิตศรัทธาในการบำเพ็ญกุศล และช่วยกิจการของทางวัดอยู่เสมอมิได้ขาด  ดังนั้น ในเดือนตุลาคม ๒๕๔๑  พลเอก แป้ง จึงได้รับพระราชทานโล่จาก  สมเด็จพระญาณสังวร  สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปรินายก  และได้รับของที่ระลึกในฐานะผู้บำเพ็ญประโยชน์แก่วัดสันติคีรีอย่างสม่ำเสมอด้วย

สำหรับเขตอภัยทานที่ทำพิธีเปิดไปเมื่อวันที่ ๑๘  สิงหาคม  ๒๕๓๓  นั้น มีชาวบ้านอาศัยอยู่บนพื้นที่ทำกินประมาณ ๕,๐๐๐ ไร่  จำนวน ๕ หมู่บ้านประกอบด้วย เผ่าอีก้อ และมูเซอ จากการสำรวจข้อมูลสภาวะเศรษฐกิจและสังคม  เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนา  เมื่อปลายปี ๒๕๓๔ พบว่าราษฎรทุกหมู่บ้านมีความเคารพเลื่อมใสในสถาบันพุทธศาสนาและให้ความร่วมมือในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติเป็นอย่างดี ทั้งยังร่วมกันทำกิจกรรมที่ยังประโยชน์ต่อสาธารณะในวันสำคัญอย่างพร้อมเพรียงตลอดมา

การดำเนินงานเพื่อให้บรรลุวัตถุประสงค์ของเขตอภัยทาน  ได้ปรากฏในเชิงรูปธรรมเด่นชัดขึ้น  เมื่อพระศิริวัฒน์  สิริวัฑฒโน  ได้เริ่มโครงการด้านพัฒนาคุณภาพชีวิต  ด้วยการจัดตั้งศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขึ้นที่หมู่บ้านแม่จันหลวง เมื่อเดือนมกราคม ๒๕๓๖  และเริ่มทำการเรียนการสอนเมื่อวันที่  ๑๕ มีนาคม ๒๕๓๖  โดยมีคณะทำงานอยู่ภายใต้สังกัดวัดสันติคีรีเอง  การดำเนินงานเป็นไปอย่างต่อเนื่อง มีการขยายผลโครงการอาหารกลางวันเด็กเล็กไปที่หมู่บ้านแม่เต๋ออีก ๑ แห่ง เมื่อ ๖ มิถุนายน ๒๕๓๗

ความคืบหน้าในด้านต่างๆของโครงการ  โดยเฉพาะงานพัฒนาเด็กเล็ก กล่าวโดยสรุปได้ดังนี้

? ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านแม่จันหลวง

บ้านแม่จันหลวงเป็นหมู่บ้านชาวเขาเผ่าอาข่า (อีก้อ)  ในเขตอภัยทานแห่งแรก  ที่ทางคณะกรรมการเขตอภัยทาน  ได้ริเริ่มจัดให้มีกิจกรรมพัฒนาคุณภาพชีวิตด้านการศึกษา  เนื่องจากในอดีตที่ผ่านมายังไม่มีหน่วยงานใดเข้าไปปฏิบัติงานด้านการศึกษาให้ชุมชนแห่งนี้เลย  จนปี ๒๕๓๔  มูลนิธิพัฒนาชุมชนในเขตภูเขา  จึงได้ส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปปฏิบัติงานด้านการสอนหนังสือให้เป็นครั้งแรก  แต่ความหลากหลายของผู้เรียนทำให้ครูผู้สอนดูแลไม่ทั่วถึง  ดังนั้นเพื่อแบ่งเบาภาระครูผู้สอนและเพื่อให้เด็กเล็กได้รับการดูแลอย่างใกล้ชิด  พระศิริวัฒน์  สิริวัฑฒโนและคณะกรรมการเขตป่าอภัยทาน  จึงมีความเห็นพ้องต้องกันให้จัดตั้งศูนย์พัฒนาเด็กเล็กขึ้น  เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตทั้งด้านการศึกษาและสุขอนามัยรวมถึงการปลูกฝังคุณธรรม  จริยธรรมแก่เด็กด้วย

หลังการพัฒนาระยะหนึ่งพบว่าเด็กบางคนมีความพร้อมในขั้นที่สามารถไปเรียนต่อชั้นประถมได้  และเด็กอีกจำนวนไม่น้อยสามารถช่วยผู้ปกครองทำปุ๋ยหมัก  โดยอาศัยวัสดุที่หาได้ในหมู่บ้าน  ประการสำคัญ คือ จากที่ได้มีการพัฒนาช่วยให้เด็กสามารถเข้าใจภาษาไทย  จนสื่อความหมายด้วยการออกเสียงได้ชัดเจน  ทั้งยังเรียนรู้เกี่ยวกับการรวมกลุ่ม การทำงานเป็นทีม  การช่วยเหลือซึ่งกันและกัน  ทำให้เด็กมีความคิดสร้างสรรค์  โดยสื่อออกมาเป็นภาพวาด  ทั้งบนพื้นดินและบนกระดาษได้อย่างงดงาม  ทางด้านร่างกาย  ก็เติบโตแข็งแรงได้ตามเกณฑ์มาตรฐาน  รู้จักรักษาความสะอาดของร่างกายได้ดีขึ้น  ขณะเดียวกันทางโครงการก็ได้ดำเนินการปลูกฝังด้านจริยธรรม  คุณธรรมอันดีงาม  และหลักการทางพุทธศาสนาไปพร้อมด้วย  โดยใช้ภาคปฏิบัติ  เช่น  การสอนให้รู้จักช่วยกันปลูกต้นไม้  ดูแลต้นไม้  การสวดมนต์และทำสมาธิ  เป็นต้น  ช่วยให้เด็กมีหลักยึดเหนี่ยวทางจิตใจ  ปรากฏว่าผู้ปกครองต่างให้ความสำคัญและให้ความร่วมมือในการส่งเด็กมาเข้าเรียนเป็นอย่างดี

กิจกรรมด้านการสาธารณสุข เป็นกิจกรรมหลักอีกกิจกรรมหนึ่งที่ทางโครงการจัดให้มีขึ้น  โดยจัดตั้งเป็นศูนย์กลางสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่หมู่บ้านแม่เต๋อ  เนื่องจากชาวไทยภูเขา  มีความยากลำบากในการเดินทางมาใช้บริการด้านสาธารณสุข  ที่สถานีอนามัยประจำตำบล  อีกทั้งชาวบ้านเองก็มีรายได้น้อยและสถานีอนามัยไม่อาจเปิดทำการรักษาในวันเสาร์-อาทิตย์ได้  ทำให้บางครั้งชาวบ้านประสบปัญหาความเรื้อรังของโรคต้องใช้เวลาในการบำบัดรักษาที่ยาวนานมากขึ้น  รวมทั้งต้องหมดเปลืองค่ารักษาพยาบาลเพิ่มขึ้น  ในการดำเนินงานนอกจากการจัดให้มีตู้ยา  ยาประจำหมู่บ้าน  รวมถึงการให้บริการวัคซีนแม่เด็กแล้ว  ยังจัดให้มีเจ้าหน้าที่สาธารณสุขประจำการอยู่  เพื่อแวะเวียนไปให้ความรู้  ความเข้าใจด้านสาธารณสุขแก่ครู  ผู้ดูแลเด็กหรือเยาวชนตัวแทนของหมู่บ้านด้วยผลการดำเนินงานปรากฏเป็นที่น่าพอใจ

ด้านการเกษตรและการฟื้นฟูสภาพป่า ซึ่งเป็นเป้าหมายหลักของโครงการ  ตามวัตถุประสงค์ ๔ ประการ  ในการประกาศเขตอภัยทานที่ประกอบด้วย

»  เพื่อร่วมอนุรักษ์  บูรณะ  พัฒนารักษาสภาพป่า  และสิ่งแวดล้อมที่มีคุณค่าของชาติ  อันได้แก่  ดิน  น้ำ  ป่าไม้ และสัตว์ป่า  ในเขตอภัยทานซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร  (แม่จัน-แม่สลอง)  ให้คงมีสภาพสมบูรณ์ตลอดไป

»  เพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตชาวไทยภูเขา  ในพื้นที่เขตอภัยทานให้สามารถพึ่งตนเองได้  และอยู่ร่วมกับป่าด้วยการเกื้อกูลซึ่งกันและกัน

»  เพื่อเสริมสร้างพัฒนาเยาวชนให้เติบโตอย่างมีคุณภาพ  เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการพัฒนาประเทศ

»  เพื่อแก้ปัญหาความมั่นคงบริเวณชายแดน  ปัญหาชนกลุ่มน้อย  และปัญหายาเสพย์ติด

ด้วยเหตุนี้  เพื่อให้การดำเนินงานบรรลุวัตถุประสงค์  ทางโครงการจึงแยกปัญหาออกเป็น ๓  ประเด็น  ได้แก่

-    ปัญหาสิ่งแวดล้อม

-    ปัญหาปากท้อง

-    ปัญหาความเข้าใจและความจริงใจ

ในส่วนของปัญหาด้านปากท้องนั้น  ได้จัดให้มีการจัดทำแปลงเกษตร  เพื่อเป็นอาหารหมุนเวียนแก่

เด็กและแบ่งเบาภาระกองทุนที่จัดตั้งขึ้น  ซึ่งมีจำนวนจำกัดให้เป็นกองทุนหมุนเวียน  เนื่องจากในการดำเนินงานของศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก  มีโครงการอาหารกลางวันและอาหารเสริมแก่เด็กด้วย  แต่การดำเนินงานในระยะแรกไม่ประสบผลสำเร็จ  เพราะบุคลากรที่ดำเนินงานเบื้องต้นนั้น  เป็นครู  ผู้ดูแลเด็ก  ไม่มีความรู้ความชำนาญเพียงพอ

จนอาจารย์วิฑูรย์  รัตนา นักวิชาการเกษตรอาวุโสได้เข้ามาแนะนำวิธีการแก้ปัญหาอย่างครบวงจรให้  โดยการนำ “โครงการเกษตรผสมผสานเพื่อการอนุรักษ์” เข้ามาใช้ในพื้นที่  ตั้งแต่เมื่อ  ๕  มกราคม  ๒๕๓๗  การดำเนินงานด้านนี้จึงประสบผลเป็นที่น่าพอใจ

แนวคิดและหลักการในการดำเนินงาน  ประกอบด้วย

-  ให้ชาวบ้านและเกษตรกรได้เรียนรู้และเห็นความสำคัญของการอนุรักษ์ดิน น้ำ  สภาพแวดล้อมและวิถีชีวิต

-  ให้ชาวบ้านสามารถใช้พื้นที่ทำการเกษตรและเลี้ยงสัตว์  ที่เหมาะสมกับปัญหาสภาพแวดล้อม  (เกษตรครบวงจร) เพื่อการดำรงชีวิต  โดยมีรายได้พอยังชีพ  ขณะเดียวกันก็สามารถรักษาพื้นที่ในส่วนที่ควรเป็นป่าไม้ไว้ได้อย่างสมบูรณ์  พร้อมกับทำการฟื้นฟูสภาพ (ไร่เก่า) ที่เสื่อมโทรมให้ดีขึ้นด้วย

-  สนับสนุนกิจกรรมที่ก่อให้เกิดรายได้แก่ชาวบ้าน  ซึ่งไม่ส่งผลกระทบต่อวัฒนธรรม  การช่วยเหลือเกื้อกูลกันของชาวบ้าน  คือไม่ทำให้ชาวบ้านเห็นความสำคัญของเงินมากกว่าคุณค่าของความร่วมมือระหว่างกัน

-  ส่งเสริมให้ชาวบ้านปลูกพืช ๓ ชนิด  ดังนี้

-   พืชหลัก  ได้แก่  ไม้ผลเมืองหนาว

-   พืชหมุนเวียน  ได้แก่  ธัญพืชและผักต่างๆ

-   ไม้ใช้สอย  ได้แก่  ไม้โตเร็ว

โดยหลักเกณฑ์ในการส่งเสริม  มุ่งให้ชาวบ้านใช้ประโยชน์โดยตรงเป็นหลัก  ทั้งนี้  ต้องไม่ส่งผล

เสียต่อระบบนิเวศวิทยา  ทั้งทางตรงและทางอ้อม  พร้อมกันนั้นก็จัดให้มีตลาดรองรับหรือมีกรรมวิธีในการแปรรูปที่ชาวบ้านเรียนรู้และทำได้เอง

ในการดำเนินงาน ก่อนให้ชาวบ้านนำไปดำเนินการในที่ดินของตนนั้น  ทางโครงการได้จัดเตรียมศูนย์สาธิตและฝึกอบรมเกษตรผสมผสาน  เพื่อการอนุรักษ์ขึ้น  ในพื้นที่ที่ซึ่งอยู่ในเขตติดต่อกับศูนย์พัฒนาเด็กเล็กหมู่บ้านแม่จันหลวง  โดยปรับพื้นที่ขั้นบันไดรวมเนื้อที่ ๗๒  ไร่  ปลูกพืชหมุนเวียน  ทั้งพืชไร่และไม้ผล  เท่าที่สามารถจัดหาและเพาะได้เอง  อาทิ  ข้าวไร่  ข้าวโพด  ถั่วต่างๆ พืชผักสวนครัว  บ๊วย  ท้อ  ลิ้นจี่  ทราย  หญ้าแฝก  กล้วย  และมะละกอ  เป็นต้น  รวมทั้งสิ่งก่อสร้างต่างๆ  เช่น  เรือนอบ ๑ หลัง  เรือนเพาะชำกล้าไม้  ๑  หลัง  คอกหมู ๑ หลัง  คอกวัว  ๑  หลัง  เล้าไก่ไข่ ๑ หลัง  เล้าไก่เนื้อ ๑ หลัง  บ่อปลา ๒ บ่อ  บ่อเก็บน้ำล้นทิ้งชาวบ้าน ๑ บ่อ  ห้องเก็บพัสดุ  อุปกรณ์เกษตร ๑ หลัง

ระหว่างดำเนินการสาธิตได้สอนให้ชาวบ้านได้เรียนรู้ไปพร้อมด้วย โดยมีเจ้าหน้าที่ประจำศูนย์  ๒  คน  สำหรับในพื้นที่ซึ่งชันมากจะทำการปลูกป่ากล้วย ป่าไผ่ ส่วนพื้นที่เหนือแนวน้ำทำการปลูกป่าถาวร และป่าไม้ใช้สอย โดยกรมป่าไม้ใช้สอย โดยกรมป่าไม้ได้ลงกล้าไม้ไว้เรียบร้อยแล้ว พันธุ์ไม้ที่ปลูกประกอบด้วย สนสามใบ นางพญาเสือโคร่ง แอปเปิ้ลป่า ประดู่ และขี้เหล็ก เป็นต้น นอกจากนั้นยังทำการเลี้ยงไก่ไข่ หมูพันธุ์เหมยซาน ปลานิล และม้าไว้ด้วย

ผลการดำเนินงานช่วยให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการจ้างงาน และได้มีโอกาสเรียนรู้การทำเกษตรผสมผสานเชิงปฏิบัติพร้อมกันไปด้วย นอกจากนั้นเด็กนักเรียนยังมีโอกาสได้ปฏิบัติในแปลงสาธิตในชั่วโมงเรียนวิชาเกษตรด้วยตนเอง

มิใช่เพียงเท่านั้น หากแต่ได้มีการนำชาวบ้านไปศึกษาดูงานและเข้ารับการฝึกอบรมเกษตรผสมผสานอย่างต่อเนื่อง โดยทางโครงการได้จัดเตรียมแผนงานสนับสนุนชาวบ้าน ด้วยการประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐทั้งทางด้านวิชาการ และการขอรับการสนับสนุนพันธุ์พืช  พันธุ์ไม้  และพันธุ์สัตว์ เพื่อเป็นกองทุนหมุนเวียนสมทบส่วนหนึ่งด้วย ช่วยให้ชาวบ้านสามารถริเริ่มดำเนินการเกษตรผสมผสานในพื้นที่ทำกินของตนเองได้ นับเป็นผลสำเร็จที่น่าพอใจในระดับหนึ่ง

อย่างไรก็ตาม งานพัฒนาเขตอภัยทานวัดสันติคีรี  ดอยแม่สลอง ก็ยังคงต้องอาศัยความร่วมแรงร่วมใจ พร้อมด้วยกำลังใจ และจตุปัจจัยต่าง ๆ สนับสนุนอย่างต่อเนื่อง จากทุกฝ่าย ทุกองค์กร ทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน ตลอดจนประชาชนทั่วไป เพื่อคืนสภาพป่าอันสมบูรณ์ให้ธรรมชาติอีกครั้งหนึ่ง

มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ในพระบรมราชูปถัมภ์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี มูลนิธิแม่ฟ้าหลวง   ได้เข้ามาดำเนินการในพื้นที่ดอยตุง  โดยมีนโยบายในการกำหนดพื้นที่ทำกินให้กับราษฎรด้วยความมุ่งหวังที่จะให้คนกับป่าอยู่ด้วยกันได้  อีกทั้งเป็นการยกระดับรายได้ให้สูงขึ้น  ห้วงเวลาปัจจุบันอยู่ในแผนระยะที่ ๒  (พ.ศ.๒๕๓๗-๒๕๔๕)  มีการดำเนินการโดยส่งเจ้าหน้าที่มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงไปอยู่ตามหมู่บ้าน  เพื่อคอบให้ความช่วยเหลือประชาชน  มีการจ้างชาวเขามาร่วมโครงการฯ และทำการประสานให้หน่วยงานรัฐวิสาหกิจและเอกชนเข้ามาลงทุนในโครงการฯ  นอกจากนั้นยังทำการสำรวจสภาพความเป็นอยู่ของราษฎรเพื่อการวางแผนและปฏิบัติงานโครงการ  รวมไปถึงจัดให้มีการอบรมเพิ่มพูนความรู้แก่ราษฎรด้วย

มูลนิธิแพทย์อาสา ในพระบรมราชูปถัมภ์ในสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พอ.สว.)โครงการนี้ได้ดำเนินการตั้งแต่เดือนกรกฎาคม  ๒๕๓๑  โดยให้การสนับสนุนในด้านเวชภัณฑ์การรักษาพยาบาล  ตลอดจนเจ้าหน้าที่ร่วมปฏิบัติงานด้านการรักษาพยาบาลให้กับเจ้าหน้าที่ซึ่งปฏิบัติงานในโครงการพัฒนาดอยตุง  นอกจากนั้นยังให้การสนับสนุนเครื่องรับส่งวิทยุ   แผงใช้พลังงานแสงแดดในสถานที่ที่ไฟฟ้ายังไปไม่ถึง  เพื่อการช่วยชีวิตและกระจายข่าวสารระหว่างพื้นที่โครงการกับโรงพยาบาลในอำเภอและจังหวัดเชียงราย

สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์

สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  ได้ดำเนินการควบคุมอัตราการเกิดของประชากรในพื้นที่  ตั้งแต่ปี ๒๕๓๓  เป็นต้นมา  ปรากฏว่าสามารถควบคุมอัตราการเกิดได้มากกว่า ๕๐ เปอร์เซ็นต์

โครงการปลูกป่าเทิดพระเกียรติ ได้ร่วมกับกรมป่าไม้ดำเนินการปลูกป่าในพื้นที่ทั้งหมด  ๙,๙๐๐  ไร่  มีประชาชนทั้ง ๗๓  จังหวัด  และกระทรวงทบวงกรม ร่วมกันดำเนินการ

โครงการบำบัดและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้เสพติดในพื้นที่โครงการ มีการนำผู้เสพติดในพื้นที่โครงการฯ เข้ามาบำบัดในศูนย์  เป็นเวลา ๒ เดือน  รวม  ๔๓๗  คน  โดยดำเนินการร่วมกับ  เจ้าหน้าที่โรงพยาบาลธัญญารักษ์  ส่วนราชการในจังหวัดทหารบกเชียงราย  แพทย์จากมูลนิธิ พอ.สว.และกรมการแพทย์  ระหว่างที่ผู้เข้ารับการบำบัดอยู่ในศูนย์ฯ  จะมีการให้ความรู้ด้านอาชีพ  พร้อมกับมีรายได้จากการฝึกอาชีพด้วย

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาหญ้าแฝก ศูนย์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อปลูกแฝก  สำหรับใช้ในการป้องกันการเลื่อนไหลและการพังทลายของดิน  ป้องกันการสูญเสียของดินและให้ดินดูดซับน้ำได้ดีขึ้น  อันมีผลดีต่อพืชที่ปลูก  โดยมีแนวนโยบายจะขยายศูนย์ฯ  ให้เป็นศูนย์ฯหญ้าแฝกแห่งชาติ  เพื่อให้เป็นแหล่งข้อมูลเกี่ยวกับหญ้าแฝก  การนำหญ้าแฝกมาใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์  และให้การบริการทางวิชาการทั้งในและนอกประเทศ

สวนรุกขชาติแม่ฟ้าหลวง  ดอยช้างมูบ ได้ดำเนินการฟื้นฟูดอยช้างมูบ  บริเวณพื้นที่  ๙๓ ไร่  ในพื้นที่โครงการ โดยการขุดล้อม  เคลื่อนย้ายและการปลูกต้นไม้หลากหลายพันธุ์ขนาดใหญ่ที่มีอายุกว่า ๑๐๐  ปี  ไม้ขนาดกลางและขนาดเล็ก  รวม  ๘๘  ชนิด  จำนวน  ๓,๖๐๐  ต้น

การดำเนินงานตามโครงการนี้  นอกจากจะได้ผลด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟูธรรมชาติแล้ว  ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวของประเทศที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งด้วย  เนื่องจากทำให้สวนรุกขชาติแห่งนี้มีไม้ดีมีค่ายาก  ซึ่งได้จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ และอื่นๆ ที่มีผลต่อการพัฒนาคน  และพัฒนาพื้นที่ดอยตุงให้เป็นไปตามพระปณิธานใน “สมเด็จย่า” ของปวงชนชาวไทย

ทุกโครงการที่ทรงศึกษาและทรงจัดให้มีนั้น  ล้วนเป็นไปเพื่อประโยชน์แก่พสกนิกรของพระองค์และเพื่อประโยชน์ของประเทศชาติโดยแท้

****************************************

“ในวันที่สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีเสด็จวางศิลาฤกษ์โครงการสร้างพระมหาเจดีย์ที่วัดสันติคีรี  ดอยแม่สลอง  สมเด็จพระสังฆราช ทรงเป็นประธานฝ่ายสงฆ์และมีบุคคลสำคัญมาร่วมงานเป็นจำนวนมาก  อาทิ นายกรัฐมนตรี  ผู้บัญชาการทหารสูงสุด  ผู้บัญชาการเหล่าทัพ จนต้องใช้ ฮ. ถึง ๑๕ บำ  ไม่นับรวม ฮ.ในขบวนเสด็จฯ  ผลเป็นผู้รับผิดชอบเป็นแม่งาน  ตลอดจนดำเนินการด้านพิธีการ  การเดินทางและการถวายความปลอดภัย  รู้สึกสนุก  ตื่นเต้นและภาคภูมิใจ”

อดีตหมู่บ้านสันติคีรีอยู่ในเขตตำบลป่าซาง  อำเภอแม่จัน  จังหวัดเชียงราย  ซึ่งนักท่องเที่ยวและผู้คนทั่วไป  มักจะคุ้นเคยและรู้จักในนามของ ดอยแม่สลอง ซึ่งเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านอดีตทหารจีนคณะชาติ  ก๊กมินตั๋ง (กองพล ๙๓)  ต่อมาเมื่อปี ๒๕๓๘  ได้มีการแบ่งเขตการปกครองใหม่  แม่สลองจึงมีฐานะเป็นตำบลแม่สลองนอก  กิ่งอำเภอแม่ฟ้าหลวง  จังหวัดเชียงราย  ประกอบด้วยชุมชน ๓,๖๘๖  หลังคาเรือน  ในจำนวน  ๕  หมู่บ้าน  มีประชากร ๑๕,๑๑๗  คน  ซึ่งส่วนใหญ่เป็นชาวจีน  รองลงมาคือ  ชาวไทยใหญ่  ส่วนชาวเขาที่อยู่ในบริเวณรายรอบจะประกอบไปด้วยเผ่าอาข่า (อีก้อ)มูเซอ  และลีซอ

เมื่อปี ๒๕๒๔  กลุ่มชาวบ้านบนดอยแม่สลองที่เป็นอดีตทหารจีนคณะชาติก๊กมินตั๋ง  ได้มีส่วนช่วยเหลือราชการในการปราบปรามผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ณ ยุทธภูมิเขาค้อ  จังหวัดเพชรบูรณ์  โดยมีผลการปฏิบัติเป็นที่น่าพอใจ  กองบัญชาการทหารสูงสุด  จึงได้พิจารณาให้ชายบ้านดอยแม่สลองได้สัญชาติไทยเป็นกรณีพิเศษ  แต่เนื่องจากชาวบ้านยังไม่มีศาสนสถาน  นอกจากศาลเจ้าแม่กวนอิม  ซึ่งก่อมาภายหลังก็ถูกไฟไหม้   ทำให้พระภิกษุที่สับเปลี่ยนหมุนเวียนมาเผยแผ่พระพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่อง  ต้องอาศัยศาลาประชาคมของหมู่บ้าน  เป็นที่ประกอบศาสนพิธี

ดังนั้น ทางราชการจึงเกิดแนวความคิดที่จะสร้างวัดทางพระพุทธศาสนาขึ้น  โดยใช้พื้นที่กองร้อยที่ ๓ กองพล ๙๓  จำนวน  ๑  ไร่  ๒ งาน ๘๙  ตารางวา (สถานที่ตั้งวัดสันติคีรีในปัจจุบัน)  เป็นสถานที่ก่อสร้าง ส่วนงบประมาณได้จากเงินบริจาคของผู้มีจิตศรัทธาจากที่ต่างๆ ทั้งพี่น้องชาวจีนในไต้หวัน กรุงเทพฯ  เชียงใหม่  รวมงบประมาณเบื้องต้น  จำนวน  ๗๐๐,๐๐๐  บาท  มีการประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์วิหารสำนักสงฆ์  เมื่อ  ๒๖ กรกฎาคม  ๒๕๒๖  ในความอุปการะริเริ่มของพระมงคลวุฒาจารย์ (ดวงจันทร์)  เมื่อครั้งยังเป็นพระครูศีลคุณากร  วัดเม็งรายมหาราช  จังหวัดเชียงราย  ทั้งนี้ได้รับความร่วมมือจากฝ่ายทหารกับฝ่ายหมู่บ้าน  การก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อปี ๒๕๒๗

ต่อมาได้มีพ่อค้าชาวจีนในจังหวัดเชียงใหม่  ถวายพระประธานมาประดิษฐาน  ณ  วิหารสำนักสงฆ์แห่งนี้  เพื่อให้เป็นที่สักการะของพุทธศาสนิกชนโดยทั่วกัน

หลังจากนั้นในเดือนมกราคม  ๒๕๓๐  สมเด็จพระญาณสังวร  สมเด็จพระสังฆราช  สกลมหาสังฆปริณายก  ได้เสด็จมาปฏิบัติศาสนกิจที่ภาคเหนือและเมื่อทรงมีโอกาสขึ้นมาเยี่ยมสำนักสงฆ์สันติคีรีและชาวบ้านแม่สลอง  จึงทรงมีพระดำริว่า  บริเวณยอดดอยด้านหน้าสำนักสงฆ์เป็นชัยภูมิที่เหมาะสมสำหรับที่จะสร้างพระเจดีย์ขึ้น  เพื่อส่งเสริมให้พระพุทธศาสนาแพร่ขจรไปไกล  จะได้เป็นหลักชัยของชาวพุทธในบริเวณโดยรอบ  จากนั้นทางหมู่บ้านสันติคีรีจึงตกลงจะสร้างพระเจดีย์เป็นการแน่นอน  โดยได้ทำหนังสือขอพระเมตตาจากสมเด็จพระญาณสังวร  ให้ทรงช่วงสร้างพระบรมเจดีย์ขึ้นในปี  ๒๕๓๑  สมเด็จพระญาณสังวร  จึงได้ส่งคณะทำงานมาศึกษาลักษณะภูมิประเทศ  และทำเลในการก่อสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ทางด้านผู้บัญชาการทหารสูงสุด  ก็ได้ส่งหน่วย กรป.กลาง และนพค.๓๒  ไปสำรวจเกรดปรับพื้นที่ไว้ให้ประมาณ  ๑๒๖  ไร่

ต่อมาสมเด็จพระญาณสังวร  ทรงนำแบบพระบรมธาตุเจดีย์  ที่นายวัลลภ  อิมะไชย  สถาปนิกออกแบบไว้  มากราบทูลขอพระบรมราชวินิจฉัยจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและทรงได้รับพระบรมราชวินิจฉัยว่า  รูปแบบพระบรมธาตุมีขนาดเล็กยังไม่เหมาะสม  จึงได้มอบหมายให้ ม.ร.ว.มิตรารุณ  เกษมศรี  สถาปนิกของสำนักพระราชวังออกแบบพระบรมธาตุเจดีย์ให้ใหม่  จามพระราชดำริของสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ  เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา  (พระราชอิสริยยศในขณะนั้น) ที่มีพระประสงค์ให้พระบรมธาตุเจดีย์เป็นเจดีย์อเนกประสงค์   โดยแบ่งพื้นที่ออกเป็นสามชั้น ชั้นที่ ๑และชั้นที่ ๒ สร้างเป็นที่บรรจุพระธาตุ  รูปทรงพระบรมธาตุเจดีย์ประยุกต์มาจากพระเจดีย์วัดป่าสัก  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  ได้พระราชทานพระราชทรัพย์ในการก่อสร้าง ๑๐๐,๐๐๐  บาท  ท่านผู้หญิงบุญเรือน  ชุณหะวัน  ได้บริจาคเป็นเงิน ๑ ล้านบาท  ดร.ประภา  วิริยะประไฟ  ประธานบริษัทในเครือสหวิริยะกิจ  ได้บริจาคเป็นเงิน ๕  ล้านบาท  นอกจากนั้นยังได้เชิญชวนผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาคสมทบในภายหลังอีกด้วย

และเพื่อให้การก่อสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ศรีนครินทรามหาสันติคีรี  ในพระบรมราชูปถัมภ์ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีและสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ  เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา  ดำเนินไปด้วยความเรียบร้อย  จึงมีการจัดตั้งคณะกรรมการขึ้น ๓  คณะ ได้แก่

-  คณะกรรมการอุปการะ  มีพลเอก ชาติชาย   ชุณหะวัณ  นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธานกรรมการ

-    คณะกรรมการดำเนินการก่อสร้างมี พลเอก ชวลิต  ยงใจยุทธ  ผู้บัญชาการทหารบกและรักษาการผู้บัญชาการทหารสูงสุดในขณะนั้น เป็นประธานกรรมการ

-    คณะกรรมการที่ปรึกษามีเจ้าพระคุณสมเด็จพระญาณสังวร  สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก  เป็นประธานกรรมการ

-     ทั้งนี้สมเด็จพระญาณสังวร  ในฐานะเจ้าอาวาสวัดบวรนิเวศวิหาร  ทรงทำหนังสือถึงผู้ว่า

ราชการจังหวัดเชียงราย  ขออนุญาตสร้างพระเจดีย์บนพื้นที่ภูเขาบ้านสันติคีรีดอยแม่สลองตลอดจนทรงแจ้งเรื่องการสำรวจพื้นที่  การวางผังการก่อสร้างซึ่งจัดทำเรียบร้อยแล้ว  ให้ทางจังหวัดเชียงรายได้ทราบ  เมื่อ ๒  มีนาคม  ๒๕๓๒  จากนั้นเมื่อ ๑๘  มีนาคม  ๒๕๓๒  จึงเริ่มประกอบพิธีบวงสรวงและเริ่มก่อสร้างพระบรมธาตุ  โดยสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ  เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา  เสด็จฯ  มาทรงวางศิลาพระฤกษ์พระบรมธาตุเจดีย์และอุโบสถสำนักงานสงฆ์สันติคีรี  เมื่อ ๒ พฤศจิกายน  ๑๕๓๒  มีสมเด็จพระญาณสังวร  สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก  เป็นประธานกรรมการฝ่ายสงฆ์  พลเอก ชาติชาย   ชุณหะวัณ  นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธานฝ่ายฆราวาส

การดำเนินการขออนุญาตสร้างวัดตามพระราชบัญญัติคณะสงฆ์ พ.ศ.๒๕๐๕  และขอใช้ที่ดินในเขตป่าสงวนแห่งชาติ  เพื่อใช้สำนักสงฆ์สันติคีรีได้เป็นศูนย์กลางของพระพุทธศาสนิกชนนั้น  ได้กระทำเมื่อ ๒๔  พฤษภาคม  พ.ศ.๒๕๓๓  ส่วนการก่อสร้างนั้นได้เสร็จสมบูรณ์  เมื่อเดือนพฤษภาคม  ๒๕๔๐  ชาวบ้านบนดอยแม่สลองจึงได้มีศาสนสถานไว้เป็นที่สักการบูชาและประกอบศาสนพิธีนับแต่เวลานั้นเป็นต้นมา

****************************************

“ผมได้รับการขอร้องจากท่านศิริวัฒน์  เจ้าอาวาสวัดสันติคีรี  ให้เป็นประธานโครงการป่าอภัยทานและโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นน้ำ รวมถึงการทำโครงการสาธิตการปลูกพืชยืนต้นและการตั้งโรงเรียนให้แก่ชาวเขาในเขตป่าอภัยทานด้วย”

สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี
ทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้ปฏิบัติงาน
ประชาชนทุกคนที่ทำงานในโครงการ
จึงมุ่งสนองพระราชปณิธาน
ทำให้บังเกิดกำลังใจ ในการทำงานอย่างเต็มกำลังความสามารถ

โครงการพัฒนาดอยตุง  จังหวัดเชียงราย  ประสบผลสำเร็จเป็นรูปธรรมที่น่าภาคภูมิใจตามแนวนโยบาย และเป้าหมายที่รัฐบาลกำหนดไว้ทุกประการ  ทั้งนี้  อาจกล่าวได้ว่าผลสำเร็จดังกล่าว  นอกเหนือจากการสนับสนุนด้านงบประมาณอย่างเพียงพอและทันเวลา  รวมทั้งการให้แนวทางในการดำเนินการอย่างเหมาะสมจากภาครัฐบาลอย่างดีแล้ว  ยังมีปัจจัยเกื้อกูลที่นำมาซึ่งความสำเร็จอันสืบเนื่องมาจากเหตุ  ๔  ประการ  ได้แก่

*  ประการแรก เนื่องจากสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  ทรงเป็นศูนย์รวมจิตใจของผู้ปฏิบัติงาน  ประชาชนทุกคนที่ทำงานในโครงการจึงมุ่งสนองพระราชปณิธาน  ทำให้บังเกิดกำลังใจในการทำงานอย่างเต็มกำลังความสามารถ

*  ประการที่สอง ภาคเอกชนที่เข้ามามีส่วนร่วมในโครงการตั้งแต่เริ่มต้น  ได้นำเอาระบบบริหารงานที่รวดเร็ว  ทันต่อเหตุการณ์  เทคโนโลยีใหม่ๆ  เงินทุนจำนวนมากและการตลาดที่มั่นคง  เข้ามาเสริมสร้างความมั่นใจให้แก่ราษฎรในพื้นที่โครงการจึงสามารถยกระดับความเป็นอยู่ของราษฎรได้ในทันทีที่เริ่มโครงการ

*  ประการที่สาม ราษฎรในพื้นที่ได้รับการปูพื้นฐานและสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับโครงการล่วงหน้า  โดยมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงได้นำราษฎรที่เป็นแกนนำในหมู่บ้านมาเข้ารับการอบรมจึงทำให้ราษฎรให้ความร่วมมือกับโครงการเป็นอย่างดียิ่ง

*  ประการสุดท้าย ทุกส่วนราชการทั้ง ๓๖  หน่วยได้ทำงานอย่างจริงจัง  เต็มกำลังความสามารถ  สำหรับ กอ.รมน.  โดยกองทัพบก  คงมีบทบาทเฉพาะด้านการประสานงาน  อำนวยการและให้การสนับสนุนแก่หน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชน  เพื่อขจัดปัญหาอุปสรรคต่างๆ ควบคู่ไปกับการรักษาความปลอดภัยและการติดตามประมวลผลอย่างต่อเนื่อง

ความสำเร็จของโครงการช่วยให้ประชากรในพื้นที่มีรายได้เพิ่มขึ้น  ดังนี้

รายได้
ต่อคน                                 ก่อนเริ่มโครงการ                1,322-                    บาท/ปี

ต่อคน                                 หลังมีโครงการ  2  ปี           3,680-                    บาท/ปี

ต่อครอบครัว                         ก่อนเริ่มโครงการ                6,123-                    บาท/ปี

ต่อครอบครัว                         หลังมีโครงการแล้ว             14,360-                  บาท/ปี

แสดงให้เห็นว่าราษฎรมีรายได้สูงขึ้นถึง 3  เท่า  นับตั้งแต่โครงการได้เริ่มโครงการมาจนถึงปัจจุบัน  ทั้งนี้ ได้มาจากการจ้างแรงงาน  โดยแบ่งประเภทเป็น

»   งานโครงสร้างพื้นฐาน

»   งานปลูกป่าเทิดพระเกียรติ

»   งานภาคเอกชน

»   งานอื่นๆ

ปรากฏว่างานเมื่อโครงสร้างพื้นฐานจบสิ้นลง  ประชากรที่เคยได้รับรายได้จากการจ้างแรงงานต่าง

ประสบปัญหา  ทำให้จำเป็นต้องขยายงานของภาคเอกชนและงานส่งเสริมการท้องเที่ยวมารองรับ  เพื่อป้องกันมิให้ราษฎรหันกลับไปบุกรุกป่าตามเดิม  แต่ก็ต้องประสบกับปัญหา  อุปสรรคและข้อขัดข้อง  เนื่องจากสาเหตุสำคัญดังนี้

*  เส้นทางคมนาคมที่ไม่ได้มาตรฐาน เนื่องจากเส้นทางคมนาคมในพื้นที่โครงการเป็นเส้นทางที่กำหนดให้มีมาตรฐานต่ำ (F4)  เพื่อลดค่าใช้จ่ายในการก่อสร้าง  แต่เมื่อผ่านฤดูฝนไปแล้วปรากฏว่าสภาพเส้นทางชำรุดทรุดโทรมไม่สามารถใช้การได้  การดูแลรักษาป่าไม้ที่ปลูกไปแล้วจึงกระทำได้ไม่สะดวก  นอกจากนั้นการคมนาคมของราษฎรและการเดินทางของเจ้าหน้าที่จะต้องประสบกับความยากลำบากเช่นกัน

*  การพังทลายของดิน  อันเกิดจากการก่อสร้างเส้นทางสาย  บ.ห้วยไคร้  พระธาตุดอยตุง  ระยะทาง 24 กม.

*  อิทธิพลของชนกลุ่มน้อยในพื้นที่  แม้ดอยตุงจะเป็นพื้นที่ติดแนวชายแดน  ไทย-พม่า  แต่โดยข้อเท็จจริงแล้วรัฐบาลพม่าไม่มีอิทธิพลอยู่เหนือพื้นที่ตลอดแนวดังกล่าวแต่อย่างใด  ผู้ที่มีอิทธิพลอย่างแท้จริง  คือ กองกำลังชนกลุ่มน้อยสองกลุ่ม  ได้แก่  กลุ่ม MTA  ของขุนส่าและกลุ่ม WNA  ของว้า  ที่เคลื่อนไหวแย่งชิงอิทธิพลเรื่องยาเสพย์ติดกันอยู่  จึงน่าห่วงเป็นอย่างมากว่า  จะส่งผลกระทบต่อปัญหาความมั่นคงในบริเวณดังกล่าว   เพราะว่าพื้นที่โครงการดอยตุงแห่งนี้  หากมีเหตุการณ์รบพุ่งกันในดินแดนประเทศพม่าแล้วย่อมจะส่งผลกระทบต่อขวัญ  กำลังใจ  ของประชาชนคนไทยอย่างแน่นอนเนื่องจากเป็นที่ตั้งของพระตำหนักสมเด็กพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

ด้วยเหตุนี้  หน่วยราชการที่เกี่ยวข้องคงต้องพยายามอย่างดีที่สุด  ที่จะขจัดสาเหตุแห่งปัญหาที่อาจจะลิดรอนต่อความสำเร็จของโครงการพัฒนาดอยตุงทั้งในปัจจุบันและอนาคต

“งานที่ดึงดูดคนจำนวนมากให้มารับรู้กิจกรรมของมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง  ที่ร่วมงานกับกองทัพบกอีกกิจกรรมก็คือ  งานไหว้สาแม่ฟ้าหลวง  ผมได้รับมอบหมายให้ร่วมรับผิดชอบในงานนี้ด้วย  นอกจากการจัดงาน  การจัดการแสดงและการตกแต่งสถานที่แล้ว  เรื่องสำคัญคือ  การจัดที่พักในค่ายทำหารให้ผู้มาเยือนจำนวนเกือบ ๒,๐๐๐  คน  ซึ่งได้รับความสนใจอย่างมาก  ผู้ที่มาเที่ยวงานได้เข้าพักโรงทหาร  อาบน้ำอุ่นในที่อาบน้ำทหารและรับประทานอาหารกลางลานแบบปิคนิค  เป็นบรรยากาศแปลกใหม่ที่ให้รสชาติชีวิตไปอีกแบบหนึ่ง”

ครั้นเมื่อพระองค์เสด็จพระราชดำเนินไปที่บริเวณหน่วยพัฒนาต้นน้ำที่ ๓๑  ตำบลเทิดไทย  กิ่งอำเภอแม่ฟ้าหลวง  จังหวัดเชียงราย  ตามคำกราบบังคมทูลเชิญของ ม.ร.ว.ดิศนัดดา  ดิศกุล  ราชเลขาธิการในพระองค์  เมื่อ  ๑๕  มกราคม  ๒๕๓๐  ณ  ที่นั้นพระองค์ได้ทอดพระเนตรเห็นบริเวณที่สมควรจะสร้างพระตำหนักบนดอยตุง  เนื่องจากที่มีภูมิทัศน์และสภาพอากาศคล้ายบริเวณพระตำหนักที่เมืองปุยยี่  ประเทศสวิตเซอร์แลนด์  ขณะประทับ  ณ  บริเวณดังกล่าวพระองค์ทอดพระเนตรเห็นท้องทุ่งในเขต  อำเภอแม่จัน  อำเภอแม่สาย และอำเภอเชียงแสน  เป็นที่ราบเปรียบเสมือนทะเลสาบเจนีวาและทิวเขาที่สวยงามเปรียบประดุจเทือกเขาแอลป์ ทรงพอพระทัยมากจึงมีรับสั่งว่า “สร้างบ้านให้ฉันที่นี่  ฉันจะปลูกป่าที่ดอยตุง”

พระตำหนักดอยตุง

ก่อนหน้านั้นพระองค์เคยรับสั่งว่า  ถ้าไม่มีโครงการพัฒนาดอยตุง  ก็จะไม่มาสร้างบ้านที่นี่  เพราะที่ประทับของพระองค์จะต้องมีงานให้ทรง

ต่อมาเมื่อพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทรงนมัสการพระธาตุดอยตุงและทอดพระเนตรเห็นสภาพบนดอยตุงเป็นสภาพป่าไม้ที่ถูกตัดทำลายเพื่อทำไร่และมีการปลูกฝิ่นเป็นอาชีพ  ประกอบกับทรงเห็นความเสื่อมโทรมด้านสุขภาพอนามัยของประชาชนและการขาดการศึกษาของเด็กและเยาวชนที่นั่น  จึงมีพระราชปรารภที่นำไปสู่โครงการพัฒนาดอยตุงและการสร้างพระตำหนักบนดอยตุงว่า “อยากจะไปปลูกบ้านบนดอยตุง  แต่คงจะต้องใช้ระยะเวลายาวนานมาก  อาจจะ ๑๐ ปี  ซึ่งฉันคงไม่ได้เห็น” ในครั้งนั้น     พลเอกชวลิต  ยงใจยุทธ  ได้กราบทูลว่า  จะพยายามดำเนินการให้แล้วเสร็จภายใน ๕ ปี

หลังจากนั้น พลเอก ชวลิต  ยงใจยุทธ  ขณะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบกและรักษาการผู้บัญชาการทหารสูงสุด  ได้รายงานถึงพระราชดำริของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีต่อรัฐบาล  ซึ่งขณะนั้น ฯพณฯ พลเอก  เปรม  ติณสูลานนท์  รัฐบุรุษและประธานองคมนตรี  เป็นนายกรัฐมนตรี  และผู้อำนวยการป้องกันการกระทำอันเป็นคอมมิวนิสต์  ฯพณฯ พลเอก  เปรม  จึงได้ให้ความเห็นขอบและอนุมัติให้ดำเนินการตามโครงการพัฒนาดอยตุง  จังหวัดเชียงราย  เมื่อ ๑๗  มิถุนายน  ๒๕๓๐  ต่อมาคณะรัฐมนตรีก็ได้มีมติ  เมื่อ ๒๖  เมษายน  ๒๕๓๑  ให้ความเห็นชอบโครงการดำเนินการตามโครงการพัฒนาดอยตุง จังหวัดเชียงราย  ปีงบประมาณ ๒๕๓๑-๒๕๓๓  โดยการก่อสร้างพระตำหนักดอยตุง เป็นแผนงานหนึ่งของโครงการดังกล่าว

บริเวณสวนดอยตุง

เมื่อการดำเนินงานตามโครงการ ๓ ปีแล้วเสร็จรัฐบาลได้อนุมัติขยายเวลาโครงการออกไปอีก ๓ ปี  คือ จากปีงบประมาณ ๒๕๓๔-๒๕๓๖  เพื่อความต่อเนื่องและความสมบูรณ์ของงาน  รวมระยะเวลาการดำเนินการตามโครงการพัฒนาดอยตุง  จังหวัดเชียงราย  คือ  ๖ ปี

[View with PicLens]

*********************************************