พล.อ.แป้ง มาลากุล ณ อยุธยา ประธานกรรมการมูลนิธิแม่ฟ้าหลวง ร่วมกับ พล.อ.พลางกูร กล้าหาญ ประธานคณะกรรมการฝ่ายประชาสัมพันธ์ โครงการพัฒนาดอยตุง (พื้นที่ทรงงาน) อันเนื่องมาจากพระราชดำริ และ นายสุเมธ แสงนิ่มนวล ผู้ว่าราชการ จ.เชียงราย ร่วมกันแถลงข่าวการจัดกิจกรรมเนื่องในวันคล้ายวันพระราชสมภพครบรอบ 109 ปี ของสมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนีหรือสมเด็จย่า ในวันที่ 21 ต.ค.นี้ ซึ่งถือเป็นวันครบรอบ 109 ปีสมเด็จย่า เพื่อน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณและเฉลิมพระเกียรติต่อสมเด็จย่าใช้ชื่อ “ร้อยใจไทยภักดี 109 ปี สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี” กำหนดจัดงานในวันที่ 18 ต.ค.นี้ ณ พระตำหนักดอยตุง อ.แม่ฟ้าหลวง จ.เชียงราย

แถลงข่าวงาน 109ปี รำลึกสมเด็จย่า 21ตุลาคม2009

จะมีการจัดการแข่งขันกีฬา 4 ประเภทคือเปตอง วิ่ง จักรยาน และกีฬาคนพิการ โดยกีฬาวิ่งกำหนดการแข่งขันออกเป็น 2 ประเภทคือวิ่งฮาล์ฟมาราธอนระยะทาง 21 กิโลเมตร วิ่งมินิมาราธอนระยะทาง 13.5 กิโลเมตร โดยมีจุดปล่อยตัวนักวิ่งที่บริเวณทางขึ้นพระตำหนักดอยตุงไปจนถึงพระตำหนัก ดอยตุง ซึ่งมีผู้สนใจจะเข้าร่วมแข่งขันกว่า 5,000 คนแล้ว

ส่วน กีฬาจักรยานเริ่มตั้งแต่ลานอนุสาวรีย์พ่อขุนเม็งราย อ.เมือง ไปจนถึงพระตำหนักดอยตุงเริ่มแข่งขันตั้งแต่เวลา 06.00 น.มีผู้สนใจเข้าแข่งขันกว่า 1,000 คน นอกจากนี้ยังมีจักรยานประเภทเสือภูเขาใช้เส้นทางและระยะทางเดียวกันกับการ แข่งขันวิ่งฮาล์ฟมาราธอน
ด้านการแข่งขันเปตองมีทีมเข้าร่วมแข่ง ขัน 32 ทีม แบ่งเป็นทีมชาย 16 ทีมและหญิง 16 ทีม ส่วนกีฬาคนพิการนั้นจะเป็นการแข่งขันวีลแชร์ระยะทางประมาณ 3 กิโลเมตรจากป้องตำรวจไปยังพระตำหนักดอยตุง

“กิจกรรมที่สำคัญคือการ เชิญชวนให้ประชาชนได้เขียนข้อความประทับใจในพระราชจริยวัตรของสมเด็จย่าใน ไปรษณียบัตรที่หน่วยงานภาครัฐต่างๆ ได้ออกแจกจ่ายแก่ประชาชนจำนวน 2 ล้านแผ่นทั่วประเทศ เพื่อจะได้รวบรวมนำขึ้นทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในเดือน ธ.ค.2552 นี้ต่อไป”  พล.อ.แป้ง กล่าว

พล.อ.พลาง กูร กล่าวว่า นอกจากนี้ ยังมีกิจกรรมเสริมด้วยการจัดนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ การขายสินค้าราคาถูกและจัดแสดงคอนเสิร์ตจากกองทัพบกและบริษัทเจริญโภคภัณฑ์ อาหาร ณ สนามกีฬา จ.เชียงราย ระหว่างวันที่ 17-18 ต.ค.นี้ด้วย

ขณะ ที่ ดร.ฤกษ์ ศยามานนท์ รองผู้อำนวยการโครงการพัฒนาดอยตุงฯ กล่าวว่า วันที่ 21 ต.ค.ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสวรรคตโดยตรงนั้นทางมูลนิธิฯ จะถือเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่ดำเนินมาเป็นประจำทุกปีคือการเปิดให้ประชาชน ทั่วไปให้ได้เข้าชมพระตำหนักดอยตุง สวนแม่ฟ้าหลวง สวนรุกขชาติแม่ฟ้าหลวง

ปี นี้จะมีการเปิดให้ชมหอแห่งแรงบันดาลใจหรือชื่อเดิม คือ หอพระราชประวัติของสมเด็จย่าด้วย โดยจะเปิดให้เข้าชมฟรีโดยไม่คิดค่าบำรุง

ถ่ายภาพร่วมกับคณะแถลงข่าวการจัดงาน109ปี รำลึกสมเด็จย่า

ที่มา: www.manager.co.th , www.chiangraitoday.net

ด้วยความสำนักในพระมหากรุณาธิคุณ ของสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก ที่มีต่อพสกนิกรชาวไทย ดังนั้นเนื่องในวโรกาสที่พระองค์มีพระชนมายุครบ ๘๔ พรรษา ใน ๓ ตุลาคม ๒๕๔๐ กองทัพบก โดยสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบก จังได้จัดกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ ด้วยการขอพระราชทานพระราชานุญาตในการจัดทำวีดิทัศน์ และเหรียญรูปเหมือนเพื่อให้พุทธศาสนิกชนและผู้มีจิตศรัทธาทั้งในและต่างประเทศนำไปสักการบูชา

โดยดำเนินการดังนี้

1. จัดทำวีดิทัศน์สารคดีพระประวัติและพระกรณียกิจเกี่ยวกับการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศ
2. ทำเหรียญรูปเหมือนที่ระลึก ๘๔ พรรษา เพื่อหารายได้สนับสนุนการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศและโดยเสด็จพระราชกุศล

เมื่อคณะกรรมการดำเนินงานได้รับพะราชานุญาตและได้ดำเนินการเป็นที่เรียบร้อยแล้ว ได้นำทูลเกล้าฯ ถวาย สมเด็จพระญาณสังวร เพื่อความเป็นสิริมงคล ประกอบด้วยเทปวิดีโอ ๕ ตอนความยาวตอนละ ๒๐ นาที รวม ๑๐๐ นาที บรรจุอยู่ใน ๑ ม้วน ส่วนเหรียญรูปเหมือนที่ระลึก ๘๔ พรรษา ประกอบด้วยเหรียญทองคำ เงิน และทองแดง ซึ่งได้ออกสปอตเชิญชวนให้ประชาชนผู้มีจิตศรัทธาร่วมบริจาค เพื่อนำไปสักการบูชาและได้นำรายได้ขึ้นทูลเกล้าฯถวายโดยเสด็จพระราชกุศล ในการเผยแพร่ระพุทธศาสนาในต่างประเทศ
วัตถุประสงค์สำคัญในการดำเนินโครงการ นอกจากเพื่อนำเงินรายได้ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายโยเสด็จพระราชกุศล ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในต่างประเทศแล้ว ยังเป็นการเทิดพระเกียรติสมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆปริณายก เนื่องในวโรกาสที่มีพระชนมายุ ๘๔ พรรษา ใน ๓ ตุลาคม ๒๕๔๐ และเพื่อส่งเสริมพระพุทธศาสนา โดยการน้อมนำให้พุทธมามกะและประชาชนคนไทย นำเอาหลักธรรมไปใช้ในการดำรงชีวิต เพื่อให้เกิดความผาสุกต่อตนเองและสังคม โดยเฉพาะในสภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วด้วย โดยกำหนดระยะเวลาดำเนินโครงการ ตั้งแต่ ๑ สิงหาคม ๒๕๔๐ – ๑ ตุลาคม ๒๕๔๑

การรณรงค์ด้านการประชาสัมพันธ์ มุ่งเน้นการเชิญชวนพุทธมามกะ ที่มีความสนใจร่วมบริจาค เพื่อนำไปสักการบูชา โดยใช้สื่อทางอินเตอร์เน็ตของสถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกและ สปอตโฆษณา รวมทั้งแผ่นพับและขอความอนุเคราะห์จากสถานีโทรทัศน์ต่างๆ ในการประชาสัมพันธ์ สำหรับกลุ่มเป้าหมายของโครงการ นอกจากประชาชนชาวไทยในประเทศแล้ว ยังเผยแผ่ไปยังชาวไทยในประเทศสหรัฐอเมริกา ออสเตรีเลีย เยอรมนี นิวซีแลนด์ อินโดนีเซีย เนปาลและอินเดีย ด้วย

ผลการดำเนินงานตามโครงการได้ช่วยปลูกจิตสำนึกร่วมกันในการส่งเสริมพระพุทธศาสนา ให้ชาวไทยและชาวต่างชาติ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ เกิดความเลื่อมใสศรัทธาและยึดมั่นเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตสืบไป

ด้วยเหตุนี้  พลเอก  แป้ง  จึงได้เสนอต่อ  พลเอกเชษฐา  ฐานะจาโร  ผู้บัญชาการทหารบก  ให้พิจารณาอนุมัติให้กองทัพบก  ร่วมกับองค์กรภาครัฐและเอกชน  จัดทำโครงการ “เหนือใต้จรด ต่อต้านยาเสพติด” อันเป็นการเปิดโอกาสให้ประชาชนทั่วไปได้มีโอกาสแสดงพลังสามัคคี  ต่อต้านปัญหาการแพร่ระบาดของยาบ้าและยาเสพย์ติดชนิดต่างๆ ที่กำลังทำลายสังคมไทยอยู่ในปัจจุบันด้วยการรณรงค์ให้ประชาชนร่วม
“ถวายสัจจะปฏิญาณ  ไม่ซื้อ  ไม่ขายและไม่เสพยาบ้าตลอดชีวิต  เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพล อดุลยเดชมหาราช”

ผลจากการดำเนินงานตามโครงการดังกล่าว  ปรากฏว่าได้รับความสนใจจากประชาชน นักเรียน  นิสิต  นักศึกษา  ตลอดจนผู้ใช้แรงงานเป็นจำนวนมาก  แต่เนื่องจากเส้นทางที่ขบวนรณรงค์ผ่านจากเหนือสุดที่อำเภอแม่สาย  จังหวัดเชียงรายไปสิ้นสุดที่  อำเภอสุไหงโก-ลก  จังหวัดนราธิวาส  ยังจำกัดอยู่ในวงแคบ  องค์กรต่างๆที่เกี่ยวข้อง  จึงพิจารณาเห็นว่า  สมควรที่จะมีการขยายผลการดำเนินงาน  เพื่อให้การรณรงค์ต่อต้านยาเสพติดเป็นไปอย่างต่อเนื่องและครอบคลุมทั่วทุกพื้นที่ของประเทศและเนื่องจากในการดำเนินงานตามโครงการ “เหนือใต้จรด ต่อต้านยาเสพติด” ที่ผ่านมา

ทางโครงการฯ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก  สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระราชทานจักรยานแก่คณะผู้รณรงค์  นับเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจแก่คณะกรรมการเป็นอย่างยิ่ง  ดังนั้น  ในวโรกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  ซึ่งตรงกับวันอังคารที่ ๑๒  สิงหาคม  ๒๕๔๐  กองทัพบก  จึงร่วมกับโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย  หน่วยงานภาครัฐและเอกชน  ตลอดจนกลุ่มองค์กรอิสระต่างๆ จัดทำโครงการ  “ต่อต้านยาเสพย์ติดเฉลิมพระเกียรติ ๑๒ สิงหามหาราชินี” ขึ้น (กองทัพบกโดย  ททบ.: ๑๒  พ.ค. – ๑๒ ส.ค. ๔๐ , ๒๕๒๐)  ด้วยความซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณที่พระองค์ทรงมีต่อพสกนิกรชาวไทยนานัปการอย่างหาที่สุดมิได้

เพื่อเป็นการแสดงออกซึ่งความจงรักภักดีและเป็นการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อประเทศชาติ กองทัพบกได้มอบให้ พลเอกแป้ง  เป็นประธานดำเนินงานในนามของกองทัพบก และให้กองทัพภาค เป็นหน่วยรับผิดชอบดำเนินงานในส่วนภูมิภาค  พร้อมกับทำหน้าที่เป็นแกนกลางในการประสานงาน  อำนวยการและกำกับดูแล  เพื่อให้การดำเนินงานร่วมกับหน่วยงานราชการและองค์กรเอกชน  ในพื้นที่รับผิดชอบของกองทัพภาค  เป็นไปด้วยความเรียบร้อย  ทั้งนี้โทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย  ได้ให้การสนับสนุนการดำเนินงานด้านการประชาสัมพันธ์และการจัดกิจกรรมรณรงค์ต่อต้านยาเสพย์ติดของกองทัพภาค  ด้วยการจัดนักร้อง  นักแสดงและผู้ประกาศข่าว  เข้าร่วมในกิจกรรมต่างๆ เพื่อสร้างความน่าสนใจและกระตุ้นให้ประชาชนเข้าร่วมในกิจกรรมที่จัดขึ้นอย่างกว้างขวาง  โดยสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบก  ช่อง ๗ สนับสนุน  กองทัพภาคที่ ๑  สถานีวิทยุโทรทัศน์กองทัพบกหรือทีวี. ๕ สนับสนุน  กองทัพภาคที่ ๒ สถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง ๙ อสมท. สนับสนุน  กองทัพภาคที่ ๓  และสถานีโทรทัศน์ไทยทีวีสี ช่อง ๓ อสมท. สนับสนุนกองทัพภาคที่ ๔

กิจกรรมต่างๆ ที่จัดขึ้น  ประกอบด้วย

-    การออกกำลังกาย  เช่น  เดิน  วิ่ง  และ/หรือการแข่งขันกีฬา

-    การแสดงดนตรีหรือการแสดงอื่นๆ ซึ่งหมายถึงการจัดนิทรรศการ

-    การบริจาคโลหิต

-    การบริการทางสาธารณสุขเพื่อชุมชน

-    การพัฒนาศาสนสถาน  โรงเรียน หรือสาธารณสถาน

-    การช่วยเหลือคนชรา  ผู้พิการ  ทุพพลภาพ

-    การส่งเสริมศิลปาชีพและวัฒนธรรมพื้นบ้าน

-    การจัดอาสาสมัครรณรงค์  ด้วยการขี่รถจักรบานและการเดินต่อต้านยาเสพย์ติด

ในการดำเนินงาน   กองทัพภาคและโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทย  ได้ร่วมกับส่วนราชการและภาคเอกชนในพื้นที่  เชิญชวนอาสาสมัครเป็นผู้แทนของจังหวัดต่างๆ ร่วมรณรงค์ด้วยการขี่จักรยาน  เข้าสมทบเป็นขบวนจักรยานของภาคเดินทางเข้าสู่กรุงเทพมหานคร  เพื่อร่วมพิธีถวายพระพรชัยมงคลและถวายคำสัตย์ปฏิญาณต่อต้านยาเสพย์คิดโดยพร้อมเพรียงกัน ณ บริเวณลานพระราชวังดุสิต  ใน ๑๒  สิงหาคม  ๒๕๔๐  โดยใช้สถานีวิทยุกระจายเสียงและสถานีวิทยุโทรทัศน์  ในเครือข่ายของกองทัพบกและโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจแห่งประเทศไทยเป็นสื่อทำการประชาสัมพันธ์  และจัดทำข่าวเพื่อเผยแพร่กิจกรรมรณรงค์ตามโครงการฯ  อย่างกว้างขวางและต่อเนื่อง  ตลอดจนได้รับความร่วมมือจากกรมประชาสัมพันธ์  เหล่าทัพต่างๆ กรมตำรวจและสื่อสารมวลชนอื่นๆ ด้วย  ทั้งนี้ กลุ่มเป้าหมายอยู่ที่ประชาชนทั่วประเทศทุกสาขาอาชีพ  นักเรียน นิสิต  นักศึกษาจากทุกสถาบันและข้าราชการจากทุกหน่วยงาน

จากความร่วมมือของทุกฝ่าย  ทำให้สามารถรวมพลังประชาชนทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ  มาร่วมแสดงออกซึ่งความจงรักภักดีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ได้อย่างพร้อมเพรียง  ขณะเดียวกันก็ก่อให้เกิดกระแสการต่อต้านการแพร่ระบาดของยาเสพย์ติดอย่างกว้างขวาง  อันเป็นหนทางหนึ่งในการช่วยรัฐบาลแก้ปัญหายาเสพย์ติด  พร้อมไปกับการเผยแพร่ความรู้  ความเข้าใจถึงพิษภัยของยาเสพย์ติด  ในหมู่ประชาชน  เพื่อลดปริมาณผู้เสพยาเสพย์ติดทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อไป

งบประมาณ  ในการดำเนินงานได้รับจากเงินบริจาคที่เหลือจาก โครงการ “เหนือจรดใต้  ต่อต้านยาบ้า” และจากการที่สถานีโทรทัศน์รวมการเฉพาะกิจ  ทั้ง ๔  สถานี  ร่วมบริจาคให้สถานีละ ๑,๐๐๐,๐๐๐  บาท  รวมเป็นเงิน ๔,๐๐๐,๐๐๐  บาท  สำหรบการดำเนินงาน  เริ่มขั้นเตรียมการตั้งแต่ ๑๙ พฤษภาคม ๒๕๔๐

ประการสำคัญของคณะกรรมการโครงการฯ  ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก  สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  โปรดเกล้าฯให้  พลเอก แป้ง  นำธงสัญลักษณ์ของโครงการฯ  ที่จังหวัดต่างๆใช้ในการรณรงค์  ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายและมีพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ ให้ท่านผู้หญิงสุประภาดา  เกษมสันต์ (ขณะยังมีชีวิตอยู่) เป็นผู้แทนพระองค์  รับมอบธงสัญลักษณ์โครงการฯ ดังกล่าว  เมื่อ ๑๓ สิงหาคม  ๒๕๔๐  เวลา ๐๙.๐๐ น.  ณ  ประตูพระพิรุณอยู่เจนด้วย

*******************************************

กลุ่มเป้าหมายของโครงการ  มีทั้งคนขับรถบรรทุกสิบล้อและรถทั่วไป  กรรมกรรับจ้างเกษตรกรบางกลุ่ม  ผู้ทำงานในสถานบันเทิง  นักเรียน  นิสิตนักศึกษา  กลุ่มเยาวชนหรือวัยรุ่นและประชาชนทั่วไป  เพื่อรวมพลังสามัคคีต่อต้านปัญหายาบ้าที่กำลังเกิดขึ้นทั่วทุกพื้นที่ในประเทศไทยถวายเป็นพระราชกุศลแด่  พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว  เนื่องใจปีกาญจนาภิเษก ระยะเวลาดำเนินโครงการ  เริ่มตั้งแต่ ๑ กุมภาพันธ์ – ๙  มีนาคม  ๒๕๔๐  จังหวัดที่อยู่ในเส้นทางรณรงค์  ประกอบด้วย  เชียงราย  พะเยา  ลำปาง  เชียงใหม่  ลำพูน  แพร่  อุตรดิตถ์  สุโขทัย  พิษณุโลก  พิจิตร  นครสวรรค์  อุทัยธานี  ชัยนาท  สิงห์บุรี  อ่างทอง  สุพรรณบุรี  พระนครศรีอยุธยา  ปทุมธานี  นนทบุรี  กรุงเทพฯ  นครปฐม  ราชบุรี  เพชรบุรี  ประจวบคีรีขันธ์  ชุมพร  สุราษฎร์ธานี  พังงา  ภูเก็ต  กระบี่  ตรัง  พัทลุง  นครศรีธรรมราช  สงขลา  ปัตตานี  และนราธิวาส  ปรากฏว่าประชาชนในพื้นที่ทั้ง ๓๖  จังหวัด  ดังกล่าวให้ได้ความร่วมมือโดยเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้เป็นอย่างดียิ่ง

นับเป็นเรื่องน่ายินดีที่โครงการ “เหนือจรดใต้  ต่อต้านยาบ้า” สามารถกระตุ้นเตือนให้เยาวชน  และประชาชนทั่วไป  มองเป็นความสำคัญของปัญหาที่เกิดขึ้นและร่วมกันต่อต้านยาบ้า  เพื่อช่วยกันลดจำนวนผู้ค้ายาบ้าและผู้เสพยาบ้า  ทั้งทางตรงและทางอ้อม

**********************************************

ปัญหาการแพร่ระบาดของยาเสพย์ติด  ถือได้ว่าเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงของประเทศ
ซึ่งทวีความรุนแรงขึ้นทุกขณะ  เพราะยาเสพย์ติดได้บ่อนทำลายทรัพยากรบุคคล
โดยเฉพาะเยาวชน  ผู้เป็นอนาคตของชาติ  การจะดำเนินการป้องกันและแก้ไข
การแพร่ระบาดของยาเสพย์ติด  จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องได้รับความร่วมมือจากทุกองค์กร
ทั้งภาครัฐและเอกชน  อีกทั้งยังต้องการความต่อเนื่องในการรณรงค์สร้างจิตสำนึก
ให้รับรู้ถึงพิษภัยของยาเสพย์ติดด้วย

โครงการพัฒนาพื้นที่บ้านอมก๋อย เป็นอีกโครงการหนึ่งที่ดำเนินการตามพระราชเสาวนีย์ของ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ พระองค์ทรงห่วงใยพื้นที่ป่าเขา อันเป็นแหล่งทรัพยากรธรรมชาติ ที่ควรหวงแหน เพราะอุดมสมบูรณ์ไปด้วยป่าไม้และสัตว์ป่านานาชนิด… ผมดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการโครงการ  มีพันเอก คำนึง  สวัสดี  หัวหน้ากองกิจการพลเรือน มณฑลทหารบกที่  ๓๓  เป็นหัวแรงสำคัญที่คอยให้ความช่วยเหลืออย่างดียิ่ง รวมถึงการได้รับความร่วมมือ จากเจ้าหน้าที่พลเรือนทุกฝ่าย..

ขณะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  พลเอก แป้ง ได้รับเกียรติสูงสุด ด้วยการที่มีโอกาสได้รับใช้ใกล้ชิดเบื้องพระยุคลบาท ในโครงการพระราชดำริสำคัญหลายโครงการ โดยเฉพาะโครงการอันเกี่ยวเนื่องกับโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่

โครงการอนุรักษ์สภาพป่าในพื้นที่อำเภออมก๋อย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็นหนึ่งในโครงการที่ทางมณฑลทหารบกที่  ๓๓  ขณะพลตรี แป้ง ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลได้ให้การสนับสนุนด้วยวัตถุประสงค์ที่จะอนุรักษ์สภาพป่า ในพื้นที่อำเภอ อมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ให้คงอยู่ในสภาพสมบูรณ์ต่อไป  ทั้งนี้ เพื่อให้ราษฎรที่อยู่ในป่า สามารถทำมาหากินได้โดยไม่ต้องอพยพไปบุกแผ้วถางป่าที่แห่งอื่นต่อไป ในขณะเดียวกันก็มีส่วนช่วยรักษาป่าไว้ด้วย

ที่มาของโครงการเริ่มจากคราวที่ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จเยี่ยมราษฎร  ณ บ้านห้วยหล่อดูก  ตำบลแม่ตื่น  และตำบลม่อนจอง  อำเภออมก๋อย  จังหวัดเชียงใหม่  เมื่อวันที่  ๔  มีนาคม  ๒๕๓๕  พระองค์ได้ทอดพระเนตรเห็นสภาพป่าไม้ที่ยังคงอุดมสมบูรณ์ คงสภาพธรรมชาติไว้ได้ และทรงทราบว่า มีสัตว์อนุรักษ์หายากอาศัยอยู่ในพื้นที่นั้น อาทิ กวางผา  จึงทรงมีความห่วงใยและทรงเกรงว่าหากสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติและป่าไม้ถูกทำลายลง จะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ป่าไม้  ต้นน้ำลำธาร  อันเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า และจะส่งผลให้สัตว์ป่าสูญพันธุ์ได้ พระองค์จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้ พลตรีแป้ง  ขณะดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  อนุรักษ์สภาพป่าในพื้นที่อำเภออมก๋อยไว้ พร้อมกันไปกับการพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎร ให้มีความอยู่ดี กินดี ขึ้นด้วย เพื่อจะได้ไม่ไปทำลายป่าและล่าสัตว์อีกต่อไป

จากพระราชเสาวนีย์ดังกล่าว จึงเกิด “โครงการอนุรักษ์สภาพป่าในพื้นที่อำเภออมก๋อย อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” โดยมีพลตรี แป้ง (ยศในขณะนั้น) เป็นผู้อำนวยการโครงการฯ ในชั้นต้นได้พิจารณาดำเนินการที่บ้านห้วยไม้หก หมู่ที่  ๖  ตำบลม่อนจอง อำเภออมก๋อย ซึ่งอยู่ทางด้านทิศตะวันออกของแม่น้ำแม่ตื่น ติดกับดอยม่อนจอง ทิศเหนือติดกับลำเหมืองและทุ่งนา ทิศใต้ ติดกับทุ่งนาและดอยม้าวิ่ง ทิศตะวันตกติดกับแม่น้ำแม่ตื่น โดยใช้เป็นโครงการนำร่อง และในโอกาสต่อไปจะได้ขยายผลไปยังหมู่บ้านอื่น ๆ ตามลำดับ

ด้วยความห่วงใยทุกข์สุขของราษฎร และความที่ทรงเอาพระทัยใส่ต่องานอนุรักษ์สภาพป่า สัตว์น้ำ ตลอดจนสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงเสด็จพระราชดำเนินมาทรงเยี่ยมราษฎรที่บ้านห้วยไม้หก  เมื่อวันจันทร์ที่  ๒๔  กุมภาพันธ์  ๒๕๓๕  และทรงเปิดโครงการ “บ้านเล็กในป่าใหญ่” ขึ้น ซึ่งนำความปลาบปลื้มมาสู่พสกนิกรในพื้นที่นั้นเป็นอย่างยิ่ง ในการเสด็จฯ ครั้งนั้น พระองค์ได้พระราชทานยุ้งข้าว จำนวน  ๒  ยุ้ง  อาคารอเนกประสงค์สำหรับใช้ในการฝึกหัดการอาชีพ  กี่ทอผ้าจำนวน  ๑๐  หลัง  บ่อเลี้ยงปลา  ชนิดบ่อดิน  จำนวน  ๒  บ่อ  บ่อเลี้ยงปลาชนิดซีเมนต์  จำนวน  ๓  บ่อ  และได้พระราชทานข้าวเปลือกสำหรับราษฎรบ้านห้วยไม้หก ได้ใช้เป็นพันธุ์ข้าว รวมทั้งทรงให้หยิบยืมไปบริโภค เมื่อถึงคราวขาดแคลนได้ด้วย และทุกปีที่เสด็จฯ ไปในพื้นที่ภาคเหนือ พระองค์จะเสด็จพระราชดำเนินไปทรงเยี่ยมราษฎรในโครงการเสมอ นับเป็นการสร้างขวัญและกำลังใจให้กับราษฎรที่มีความปรารถนาจะดำรงชีวิตในทางที่ดีและถูกต้องต่อไป

ราษฎรบ้านห้วยไม้หก ที่ได้รับการพัฒนาเป็นชาวไทยภูเขาเผ่ากะเหรี่ยง รวมทั้งสิ้น  ๓๙๗ คน  ๑๐๒  หลังคาเรือน พวกนี้มีฐานะยากจน มีพื้นที่ทำกินน้อย มักจะบุกรุกทำลายป่า  การพัฒนา  ช่วยให้ชาวเขาเหล่านี้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นตามสมควร  จนสามารถดำรงชีวิตอยู่อย่างสอดคล้องกับสภาพแวดล้อมได้ อันเป็นทางช่วยป้องกันการบุกรุกทำลายป่า พร้อมกันนั้นยังสามารถฟื้นฟูสภาพป่าที่ถูกทำลายให้กลับคืนสภาพดีดังเดิม ด้วยการปลูกจิตสำนึกของราษฎรในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ และสร้างความเข้าใจระหว่างหน่วยงานของรัฐกับประชาชน ขณะเดียวกันก็ส่งเสริมให้ราษฎรมีความรู้ด้านการปลูก  บำรุงรักษาต้นไม้  หรือเพิ่มผลผลิตไม้ใช้สอยชุมชน ไว้เป็นแหล่งอาหารในอนาคตด้วย

ในการจัดทำแผนปฏิบัติการตามโครงการ  บ้านเล็กในป่าใหญ่ อันเนื่องมาจากพระราชดำรินั้น ได้ยึดถือแนวทางและนโยบายที่เกี่ยวข้อง  ประกอบด้วย

-  แนวทางการพัฒนาตามพระราชดำริในโครงการต่าง ๆ

-  พระราชเสาวนีย์  เมื่อ  ๔  มีนาคม  ๒๕๓๔

-  แนวนโยบายรัฐบาลด้านการพัฒนาตามระบบ  กชช. และ จปฐ.

-  แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ

-  แผนแม่บท  ระยะที่  ๒  ว่าด้วยการแก้ไขปัญหาชุมชนบนที่สูง ปัญหาชาวเขาและปัญหาพืชเสพติด

-  ระเบียบข้อกฎหมาย มติคณะรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง  อาทิ  การจัดชั้นลุ่มน้ำ  การจัดทำบัตรและทะเบียนประวัติบุคคลบนที่สูง การทำการเกษตรเชิงอนุรักษ์ โครงการปลูกไม้ใช้สอยชุมชน โครงการปลูกพืชต้นไม้เพื่อฟื้นฟูสภาพป่า  และโครงการ  กปร. เป็นต้น

ส่วนการดำเนินงานตามโครงการ  แบ่งออกเป็น  ๓  ระยะ  ได้แก่

ระยะแรก ตั้งแต่เดือนมีนาคมถึงวันเฉลิมพระชนมพรรษา  ๑๒  สิงหาคม  ๒๕๓๔

ระยะที่สอง ตั้งแต่  ๑๒  สิงหาคม  -  ๓๑  ธันวาคม  ๒๕๓๔  เป็นการปฏิบัติโดยต่อเนื่องผสมผสานกับการประเมินผลเป็นระยะ ๆ

ระยะที่สาม ตั้งแต่มกราคม  ๒๕๓๕  เป็นต้นไป  เข้าตามแผนพัฒนาคุณภาพชีวิต  ๕  ปี  (พ.ศ.๒๕๓๕ – ๒๕๓๙)

ขั้นตอนการดำเนินการในระยะแรกนั้น เน้นการใช้ยุทธศาสตร์ในการพัฒนา “คน” และ“สภาพแวดล้อม” เป็นสำคัญ  ยุทธศาสตร์การพัฒนา  “คน” และ  “สภาพแวดล้อม” ที่กล่าวถึงนี้ นำมาใช้ในลักษณะผสมผสาน โดยมีการประสานทุกส่วนราชการตามระบบ  กชช.  และใช้ข้อมูลความจำเป็นขั้นพื้นฐาน (จปฐ.)เป็นเครื่องมือชี้วัดในการพัฒนา โดยเน้นหลักการมีส่วนร่วมของผู้ได้รับประโยชน์จากโครงการเป็นสำคัญ เพื่อนำไปสู่การพึ่งพาตนเองในที่สุด และเน้นไปที่กลุ่มเป้าหมายเด็กและเยาวชน เพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีทัศนคติที่ถูกต้องและเหมาะสมในเรื่องการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นอกจากนั้น ยังให้มีการจัดตั้งและอบรมชี้แนะองค์กรแกนนำในหมู่บ้าน อาทิ คณะกรรมการหมู่บ้าน  ผู้นำสตรี  ผู้นำผู้สูงอายุ  เพื่อช่วยประสานระหว่างหน่วยงานของรัฐกับราษฎร ในการดำเนินกิจกรรม ปรับปรุงสภาพแวดล้อมในหมู่บ้านให้ดีขึ้นรวมทั้งทำการพัฒนาด้านการเกษตรที่ดิน  สาธารณสุข  การอนุรักษ์ป่าไม้  และการชลประทาน เป็นต้น

กิจกรรมที่เน้นหนัก คือ การแก้ไขปัญหาความยากจน  และสภาพแวดล้อมในหมู่บ้าน  การ

แก้ไขปัญหาการเกษตร และเลี้ยงสัตว์แบบเลื่อนลอย การแก้ไขปัญหาโรคภัยไข้เจ็บ  และการสร้าง

จิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ผลจากการดำเนินการ ช่วยให้ราษฎรมีคุณภาพชีวิตที่เหมาะสม บนพื้นฐานของการพึ่งพา

ตนเอง ทั้งยังสามารถใช้ชีวิตในป่า ท่ามกลางธรรมชาติที่สมดุล ราษฎรจึงมีความรู้  ความเข้าใจ มีทัศนคติที่ดีต่อสภาพแวดล้อม  และมีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ป่าไม้  ต้นน้ำลำธาร  และสัตว์ป่า  การบุกรุกทำลายป่าลดลง ทั้งยังมีการช่วยฟื้นฟูสภาพป่าที่ถูกทำลาย ให้กลับเป็นสภาพป่าที่สมบูรณ์ด้วย ส่วนสัตว์ป่าก็ได้รับความคุ้มครอง  ไม่ถูกรบกวน  ทำให้มีโอกาสขยายพันธุ์เพิ่มขึ้น

…คราวนั้น สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ  ได้เสด็จเป็นองค์ประธานเปิดงาน  เมื่อ

๒๒  มกราคม  ๒๕๒๕    ขณะทอดพระเนตรการจัดนิทรรศการ  และการประกวดกล้วยไม้ พระองค์มีพระราชดำริ ให้อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้ไทยไว้ และครั้งถวายงานในโครงการ “ดอยตุง” สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี  ก็มีพระกระแสรับสั่งกับ  พลเอก แป้ง  ขณะครองยศพันตรี  ว่าให้ประสานงานกับ สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ (มหาวิทยาลัยแม่โจ้) เพื่อรวบรวมศึกษาพันธุ์กล้วยไม้ไทย และนำคืนสู่ป่าที่ดอยตุง และ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ก็เคยมีพระราชดำริเมื่อคราวเสด็จพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต  เมื่อ  ๑๙  กุมภาพันธ์  ๒๕๓๕  เนื่องในวโรกาสที่มีพระชนมายุ  ๓๖  พรรษา  ว่าให้อนุรักษ์และรวบรวมพันธุ์กล้วยไม้ไทยไว้

บรรดาพืชพันธุ์ในธรรมชาติที่มีอยู่ในโลกนี้ กล้วยไม้เป็นพืชชนิดหนึ่งที่น่าห่วงใยว่าจะสูญ

พันธุ์ เนื่องจากกล้วยไม้เจริญเติบโตอยู่ในป่าตามสภาพนิเวศวิทยาที่มีความเหมาะสมจำเพาะ  ดังนั้น การทำลายสภาพนิเวศวิทยา  เช่น  การตัดไม้  และเผาป่าเพื่อทำไรเลื่อนลอย  จึงส่งผลกระทบต่อความอยู่รอดของพันธุ์กล้วยไม้โดยตรง นอกจากนั้นการนำกล้วยไม้ป่าออกมาจำหน่ายทั้งในระดับท้องถิ่น และที่มีการรวบรวมโดยพ่อค้าเพื่อส่งออกไปยังต่างประเทศ  ถือได้ว่าเป็นการลดปริมาณของกล้วยไม้ในธรรมชาติลงทั้งสิ้น เพราะทำให้กล้วยไม้บางชนิดที่พบอยู่ทั่วไปกลายเป็นของหายากสำหรับเมืองไทย แต่กลับไปปรากฏอยู่ในร้านขายกล้วยไม้ในต่างประเทศ  เหตุการณ์เช่นนี้เป็นเรื่องน่าสลด  จึงเป็นเรื่องน่าคิดว่าควรหรือไม่ที่จะปล่อยให้คนไทยที่ขาดจิตสำนึกในการอนุรักษ์ นำมรดกที่มีคุณค่านี้ไปจากผืนแผ่นดินไทย จนกล้วยไม้พันธุ์พื้นเมืองหลายชนิดหายสาบสูญ หรือแทบจะหาดูในเมืองไทยไม่ได้อีกแล้ว

การที่ต่างประเทศนำกล้วยไม้พันธุ์พื้นเมืองของไทยออกไปอย่างต่อเนื่องและยาวนาน โดย

มีการนำไปปลูก ผสมคัดเลือกพันธุ์ ดังที่มีผู้พบเห็นกล้วยไม้พันธุ์พื้นเมืองของไทยวางขายอยู่ในต่างประเทศดาษดื่นไปหมด  ในขณะที่ตลาดในเมืองไทยกลับหาได้ยาก หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จึงได้ทำการอนุรักษ์กล้วยไม้บางชนิดที่ยังพอหาพันธุ์ได้อย่างเข้มงวด  อาทิ  รองเท้านารีปีกแมลง  รองเท้านารีสุขะกุล  ที่ภูหลวง  จังหวัดเลย  รองเท้านารีคางกบ  สายพันธุ์ดอยสุเทพ  และรองเท้านารีดอยตุง  ซึ่งเพิ่งค้นพบบนดอยตุงเป็นครั้งแรก  เป็นต้น

การทำลายมรดกทางธรรมชาติของไทยเป็นที่ประจักษ์แก่พระเนตรพระกรรณ  สมเด็จพระ

นางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้ช่วยกันอนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้ไว้ เริ่มจากคราวที่สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ (มหาวิทยาลัยแม่โจ้ในปัจจุบัน) จัดงานกล้วยไม้เอเชียแปซิฟิก  ครั้งที่  ๔  (APOC) ขึ้นระหว่าง  ๒๐ – ๒๖  มกราคม  ๒๕๓๕  (สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ (ม.ป.ป.),๕,๗,๑0-๑๑.)  คราวนั้น สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จเป็นองค์ประธานเปิดงาน  เมื่อ  ๒๒  มกราคม  ๒๕๒๕  ขณะทอดพระเนตรการจัดนิทรรศการ และการประกวดกล้วยไม้ พระองค์ได้มีพระราชเสาวนีย์กับ พลโท แป้ง (ยศในขณะนั้น) และศาสตราจารย์ระพี  สาคริก  อธิบดีสถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ ถึงความสวยงามของกล้วยไม้ไทยที่นับวันจะสูญหายไป และมีพระราชดำริให้อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้ไทยไว้ หลังจากนั้นผู้เกี่ยวข้องจึงได้นำเรื่องนี้มาปรึกษาหารือ เพื่อหาแนวทางสนองพระราชดำริ ดังกล่าวต่อไปนี้

นอกจากนั้น เมื่อครั้งถวายงานในโครงการ “ดอยตุง” สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราช

ชนนี ก็มีพระกระแสรับสั่งกับ พลเอก แป้ง ขณะครองยศพลตรี ว่าให้ประสานงานกับสถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแม่โจ้ (มหาวิทยาลัยแม่โจ้) เพื่อรวบรวมศึกษาพันธุ์กล้วยไม้ไทย และนำคืนสู่ป่าที่ดอยตุง และ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ก็เคยมีพระราชดำริเมื่อคราวเสด็จพระราชทานปริญญาบัตรแก่บัณฑิต เมื่อ  ๑๙  กุมภาพันธ์  ๒๕๓๕   เนื่องในวโรกาสที่มีพระชนมายุ  ๓๖  พรรษา  ให้อนุรักษ์และรวบรวมพันธุ์กล้วยไม้ไทยไว้ พลเอก แป้ง  ขณะครองยศพลตรี  จึงได้นำเรียนให้ พลเอก วิมล  วงศ์วานิช ผู้บัญชาการทหารบกในขณะนั้น ได้ทราบถึงพระกระแสรับสั่งของทั้งสามพระองค์

จากนั้นกองทัพบกได้ร่วมกับมหาวิทยาลัยแม่โจ้ กรมป่าไม้และองค์กรเอกชน ที่เกี่ยวข้อง

จัดทำ “โครงการคืนชีวิตกล้วยไม้ไทยสู่ไพรพฤกษ์” เพื่อสนองตอบต่อเบื้องพระยุคลบาทที่มีพระราชดำริให้อนุรักษ์กล้วยไม้ไทยและนำคืนสู่ป่า อีกทั้งเพื่อเป็นการเทิดพระเกียรติในมหามงคลวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ทรงครองสิริราชสมบัติครบ  ๕๐  ปี  เมื่อ  ๙  มิถุนายน  ๒๕๓๙  โดยได้ขอพระบรมราชานุญาตเข้าเป็นโครงการพระราชดำริ ภายใต้ชื่อที่เป็นทางการว่า “โครงการคืนชีวิตกล้วยไม้ไทยสู่ไพรพฤกษ์ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงร่วมในโครงการโดยเสด็จพระราชดำเนินทรงนำกล้วยไม้ไทยคืนสู่ป่า ณ บริเวณเขตภายนอกพระตำหนักภูพิงคราชนิเวศน์ อุทยานแห่งชาติสุเทพ – ปุย เมื่อวันจันทร์ที่  ๒๒  เมษายน  ๒๕๒๙

ผู้รับผิดชอบโครงการในส่วนของกองทัพบกนั้น กองทัพบกได้มอบหมายให้ พลเอก แป้ง

เป็นผู้รับผิดชอบในการประสานงานอำนวยการและกำกับดูแล มีระยะเวลาในการดำเนินงานตั้งแต่เดือน เมษายน  ๒๕๒๗ – ๓๐   กันยายน  ๒๕๔๑  เป้าหมายโครงการมุ่งทำการผลิตกล้วยไม้ไทยจากการเพาะเมล็ด รวม  ๖๕  ชนิด  จำนวน  ๕,๐๐๐,๐๐๐  ต้น เพื่อนำคืนสู่ป่าในพื้นที่ทั่วภาคเหนือ  อาทิ  อุทยานแห่งชาติสุเทพ – ปุย บริเวณพื้นที่โครงการดอยตุง สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ อำเภอแม่ริม  จังหวัดเชียงใหม่ และตามแหล่งสถาบันการศึกษาต่าง ๆ

“โครงการคืนชีวิตกล้วยไม้ไทยสู่ไพรพฤกษ์อันเนื่องมาจากพระราชดำริ” นับเป็นการ

อนุรักษ์พันธุ์กล้วยไม้ไทยอันเป็นมรดกทางธรรมชาติที่มีค่าสูงไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป พร้อมกันนั้นจะได้มีแหล่งธรรมชาติไว้ปลุกจิตสำนึกคนไทย ให้รักและหวงแหนมรดกธรรมชาติที่กำลังจะสูญหายไปด้วย

******************************************

สภาพสังคมในปัจจุบัน  ยาบ้าได้เข้ามามีบทบาท

และก่อปัญหาให้กับประชาชนคนไทยอย่างมากมาย  โดยในระยะแรกนั้น

การแร่ระบาดได้เกิดขึ้นเฉพาะในกลุ่มบุคคลที่มีอาชีพรับจ้าง  เช่น  คนขับรถบรรทุกสิบล้อ

กรรมกรรับจ้าง  และเกษตรกรรมบางกลุ่มเท่านั้น แต่นับจากปี ๒๕๓๗  เป็นต้นมา

ยาบ้าได้กลายเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายของบุคคลหลายกลุ่ม

โดยเฉพาะในกลุ่มวัยรุ่นและนักเรียน นิสิต  นักศึกษา

ซึ่งเป็นเยาวชนที่จะเป็นกำลังสำคัญของชาติในอนาคต

งานอีกชิ้นหนึ่งที่ผมภูมิใจมาก คือ การจัดทำโครงการ “ศูนย์กีฬาลานนา”  เพราะโครงการนี้เอง ที่ทำให้สนามกอล์ฟได้รับการพัฒนาจาก  ๑๘  หลุม  เป็น  ๒๗  หลุม  โดยเพิ่มเติมสนามกอล์ฟ  บริเวณกลางสนามม้า และพื้นที่ว่างเปล่าใกล้เคียงอีก  ๙ หลุมตลอดจนได้เพิ่มเติมกิจกรรมกีฬาอื่น ๆ อีกหลายกิจกรรมเข้าไว้ด้วย

นอกจากการสร้างอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละแล้ว สิ่งก่อสร้างที่อำนวยประโยชน์แก่กำลังพลของมณฑลทหารบกที่ ๓๓ มาจนถึงทุกวันนี้อีกแห่งหนึ่ง คือ ศูนย์กีฬาลานนา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสโมสรกาวิละ ที่มีสำนักกีฬาทหารมณฑลทหารบกที่  ๓๓  เป็นหน่วยควบคุมดูแลและบังคับบัญชา ประกอบด้วยสนามกีฬาทหาร  สนามฝึกยิงปืน  และศูนย์กีฬาลานนา  ซึ่งเดิมเรียกว่า สนามกอล์ฟลานนา สถานที่แห่งนี้ได้ดำเนินการจัดตั้งมาตั้งแต่ปี  ๒๕๑๔ บนพื้นที่ประมาณ  ๖๕๐  ไร่

ศูนย์กีฬาลานนา

บริเวณริมถนนโชตนา  อำเภอเมือง  จังหวัดเชียงใหม่  แต่ได้มาจัดดำเนินการและพัฒนาให้เป็นศูนย์กีฬาที่สมบูรณ์ขึ้น โดยมีกิจกรรมสำคัญมากมาย เช่น สนามกอล์ฟลานนา  ชมรมขี่ม้าลานนา  สนามฝึกซ้อมกอล์ฟ สระว่ายน้ำ สนามเทนนิส คอร์ดแบดมินตัน สถานที่ออกกำลังกายในร่ม และร้านอาหาร  เป็นต้น ทั้งนี้ เพื่อให้บริการแก่กำลังพลและครอบครัวในการพัฒนาทางด้านการกีฬา และให้เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจและสังสรรค์ของข้าราชการ ตลอดจนเป็นศูนย์รวมข้าราชการ พ่อค้าและประชาชน ทั้งยังเป็นการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นระเบียบแลดูสวยงาม เป็นที่เชิดหน้าชูตาของกองทัพบกอีกด้วย มณฑลทหารบกที่  ๓๓  ได้ใช้งบประมาณในการก่อสร้างและปรับปรุงไปเป็นเงินประมาณ  ๑๐๐  ล้านบาท (ทะนงศักดิ์  ตุวินันทน์,  พันเอก.๒๕๓๕,๖๘-๖๙)

จุดเด่นของศูนย์กีฬาลานนา อยู่ที่ตัวสนามกอล์ฟขนาด  ๒๗  หลุม  พร้อมสนามฝึกซ้อมกอล์ฟ  ๒  ชั้น  อาจกล่าวได้ว่าเป็นศูนย์กีฬาที่สามารถให้บริการด้านกีฬาได้อย่างสมบูรณ์แบบครบวงจรโดยแท้ เป็นที่เชิดหน้าชูตาของชาวไทย  ดังเช่นสโมสรขี่ม้าลานนา  ประกอบด้วยสนามขี่ม้าขนาดมาตรฐานโอลิมปิก  มีคอกม้าสำหรับม้าของสโมสร  มีการจัดหาม้า  อุปกรณ์ขี่ม้า  และอุปกรณ์ดูแลรักษาม้า  ตลอดจนได้เปิดดำเนินการฝึกสอนขี่ม้าตามหลักวิชาขี่ม้าสากลสำหรับการแข่งขันระดับประเทศ เพื่อพัฒนากีฬาขี่ม้าให้แพร่หลาย และพัฒนาเป็นศูนย์กลางการแข่งขันกีฬาแห่งประเทศไทย โดยจัดให้มีอาคารที่พักนักกีฬาขนาด   ๗๐-๘๐  ห้องรายล้อมด้วยสวนล้านนา ร.๙ ซึ่งงดงามด้วยทิวทัศน์ที่มีความเหมาะแก่การขี่ม้าชมภูมิประเทศ

[View with PicLens]

ผมได้ทำการพัฒนาอนุสาวรีย์พระเจ้ากาวิละ ซึ่งตั้งอยู่ด้านหน้าค่ายบริเวณริมแม่น้ำปิงด้วยการสร้างอนุสรณ์สถานเพื่อใช้เป็นที่เก็บสิ่งของที่เป็นประวัติศาสตร์ ตามแนวประวัติที่ พลตรี การุณ บุญบันดาล  อดีตผู้บังคับการจังหวัดทหารบกเชียงใหม่ ได้ดั่งเจตนาไว้

ขณะที่พลตรี แป้ง ขึ้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  นั้น  เป็นช่วงของการเปลี่ยนแปลงพอดี  กล่าวคือกองทัพบกเพิ่งจะมีคำสั่งให้แปรสภาพจังหวัดทหารบกเชียงใหม่เป็นมณฑลทหารบกที่  ๓๓   ดังนั้น ด้วยความสำนึกในพระคุณของแผ่นดินล้านนา  ซึ่งขอบขัณฑสีมาแห่งนี้ล้วนสืบเชื้อสายมาจาก วีรบุรุษผู้หาญกล้า โดยเฉพาะพระเจ้ากาวิละ ได้เป็นแรงบันดาลใจสำคัญให้ประกอบภารกิจอันเป็นที่มาของการก่อสร้างอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละ งานชิ้นแรกของ พลตรี แป้ง ซึ่งมีฐานมาจากความกตัญญูกตเวทีเป็นสำคัญ

ก่อนหน้านั้น ได้มีการก่อสร้างอนุสาวรีย์พระเจ้ากาวิละโดยพันเอก  การุญ  บุญบันดาล  ผู้บังคับการกรมผสมที่  ๗  และจังหวัดทหารบกเชียงใหม่ (ยศและตำแหน่งในขณะนั้น) เป็นผู้เริ่มงานนี้ไว้เมื่อปี  ๒๕๑๐  ด้วยความเห็นชอบของ  พลตรี  เจ้าราชบุตร  ณ  เชียงใหม่  ทายาทพลตรีเจ้าแก้วนวรัฐ  ณ  เชียงใหม่  เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์สุดท้ายและตระกูล  ณ  เชียงใหม่  ตลอดจนได้รับความร่วมมือจากข้าราชการ  พ่อค้า  ประชาชนทั่วไป  มีกรมศิลปากรเป็นผู้ออกแบบและปั้นหล่อ  ทุนที่ใช้ในการก่อสร้างได้มาจากการแสดงต่าง ๆ และการให้เช่าเหรียญ

พิธีบวงสรวงดวงวิญญาณพระเจ้ากาวิละ ได้ทำที่วัดสวนดอก เมื่อ  ๑๗  กันยายน  ๒๕๑๑  และกระทำพิธีวางศิลาฤกษ์ที่หน้าค่ายกาวิละ เมื่อ ๗  พฤษภาคม  ๒๕๑๓  ทำพิธีเททองพระรูป

อนุสาวรีย์ที่กรมศิลปากรเมื่อ  ๗  กันยายน  ๒๕๑๔  ทำพิธียกพระรูปอนุสาวรีย์เมื่อ  ๕  กุมภาพันธ์ ๒๕๑๕  โดย  พลเอก  ประภาส  จารุเสถียร  ผู้บัญชาการทหารบก

สำหรับแนวคิดในการก่อสร้างอาคารอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละ นั้น มณฑลทหารบกที่  ๓๓  หน่วยทหารในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ และเจ้านายฝ่ายเหนือ มีความเห็นพ้องกันว่า ควรสร้างอาคารอนุสรณ์สถานพระเจ้ากาวิละเพื่อให้เป็นสถานที่เก็บรวบรวมภาพเหตุการณ์ในอดีต และสิ่งของเครื่องใช้ที่เกี่ยวข้องกับพระเจ้ากาวิละ อันจะเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาทางประวัติศาสตร์

และเป็นการน้อมรำลึกถึงวีรกรรมของพระเจ้ากาวิละต่อไป โดยกำหนดการวางศิลาฤกษ์ก่อสร้างอาคารฯ เมื่อ  ๕  กุมภาพันธ์  ๒๕๓๕  โดยพลตรี แป้ง ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่  ๓๓  เป็นประธานในพิธีได้มีการจัดพิธีเทิดพระเกียรติพระเจ้ากาวิละอย่างยิ่งใหญ่ การก่อสร้างแล้วเสร็จเมื่อเดือนกุมภาพันธ์  ๒๕๓๖  สิ้นงบประมาณในการก่อสร้างทั้งสิ้น จำนวนเงิน ๓,๒๐๐,๐๐๐- บาท

“พระเจ้ากาวิละพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์อินทรสุรศักดิ์ สมญามหาขัตติยราชชาติราชาไทย สวรรย์เจ้าขัณฑสีมาพระนครเชียงใหม่ราชธานี” (นคร  พันธุ์ณรงค์  ๒๕๓๕, ๒๙-๔๐) มีนามเดิมว่า “นายกาวิละ” เป็นบุตรของนายชายแก้ว  ซึ่งต่อมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเจ้าฟ้าชายแก้ว กับแม่เจ้าจันตา ประสูติเมื่อจุลศักราช  ๑๑๐๔  ปีจอ จัตวาศก ตรงกับปี  ๒๒๘๕  หรือตรงกับสมัยพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยา หากนับชาติภูมิย้อยหลังไปแล้ว พระเจ้ากาวิละพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ทรงเป็นนัดดาของนายหนานทิพช้าง หรือ พระยาสุละวะฤๅไชยสงครามผู้กอบกู้เมืองนครลำปางให้เป็นอิสระจากเมืองลำพูน นับได้ว่า พระเจ้ากาวิละทรงสืบเชื้อสายมาจากวีรบุรุษผู้กล้าหาญแห่งเมืองนครลำปาง พระเจ้ากาวิละ พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ทรงมีพระกรณียกิจในด้านการสงครามมากมาย ทั้งในด้านการป้องกันอาณาจักรและการขยายอาณาเขตให้กว้างขวาง พระเกียรติยศที่ได้รับจากพระมหากษัตริย์ชาติไทยที่สำคัญ  ได้แก่

-  ได้รับการสถาปนาจาก สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชขึ้นเป็นเจ้าผู้ครองนครลำปางในปี  ๒๓๑๗  ดังปรากฏข้อความในพงศาวดารกรุงธนบุรี  ความว่า

“วันพฤหัสบดี  เดือนยี่  แรม  ๓  ค่ำ  เสด็จอยู่ ณ พระตำหนักริมน้ำเมืองเชียงใหม่ ทรงฯตรัสว่า พระยาลาวมีชื่อ สวามิภักดิ์เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารได้ทำราชการช่วยรบพม่ามีความชอบ ทรง…พระราชทานพระแสงปืนยาว  พระแสงหอก  เสื้อผ้าแก่กาวิละ ให้ถืออาญาสิทธิ์เป็นพระยากาวิละครองนครลำปาง พระราชทานเสื้อผ้าแก่น้อยธรรมผู้น้อง ให้เป็นพระยาอุปราชฝ่ายหน้านครลำปาง พระราชทานเสื้อผ้าแก่นายสม   นายดวงทิพ   นายหมูล่า  นายคำฝั้น  นายบุญมา  ผู้น้องเป็นราชวงศ์…”

-  ได้รับการสถาปนาจาก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ขึ้นเป็นพระยาวชิรปราการ เจ้านครเชียงใหม่  ในปี   ๒๓๒๕  ดังปรากฏข้อความในพงศาวดารโยนกความว่า

“…ลุศักราช  ๑๑๔๓  ปีฉลู  ตรีศก  พระยากาวิละ เจ้าเมืองนครลำปาง เมื่อเลิกทัพกลับจากเมืองเชียงแสนมาถึงเมืองนครลำปางแล้ว พักกำลังไพร่พลพอหายอิดโรยแล้วจะลงไปกรุงเทพฯก็พอได้ทราบข่าวข้างกรุงเทพฯ ว่า พระเจ้าตากเสียพระจริต  ขุนนาง   หัวเมืองจับตัวออกเสียจากราชสมบัติ อำมาตย์ ราษฎรทั้งปวง พร้อมกันอัญเชิญสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกฯ ขึ้นเถลิงราชสมบัติปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์ผลัดพระราชวงศ์ใหม่ พระยากาวิละก็พาเจ้านายพี่น้องทั้งปวง ล่องลงไปกรุงเทพมหานครเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ถวายสิ่งของ และครัวเชลยซึ่งตีได้จากเมืองเชียงแสน และกราบบังคมทูลข้อราชการทั้งปวง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงโปรดปรานเป็นอันมาก จึงพระราชทานให้เลื่อนยศพระยากาวิละขึ้นเป็นพระยาวชิรปราการ เจ้าเมืองนครเชียงใหม่ พระราชทานเครื่องยศอย่างเจ้าประเทศราช…”

-  ได้รับการสถาปนาจาก พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชขึ้นเป็นพระ

เจ้ากาวิละพระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ในปี ๒๓๔๕  ดังปรากฏข้อความในพงศาวดารโยนก ความว่า

“…ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ฐาปนาพระยากาวิละเป็นเจ้าประเทศราช มีนามศักดิ์สมญาว่า พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์อินทรสุรศักดิ์สมญามหาขัตติยราชชาติราชาไชยสวรรย์เจ้าขัณฑสีมาพระนครเชียงใหม่ราชธานี พระเจ้ากาวิละได้รับพระราชทานเกียรติยศใหญ่นี้ ในวันพฤหัสบดี  เดือนอ้ายเหนือ (เป็นเดือน ๑๑  ใต้)  ขึ้น  ๔  ค่ำ”

พระเจ้ากาวิละ พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ทรงปกครองเมืองนครเชียงใหม่นานถึง

๒๐  ปี  ในช่วงเวลาที่ทรงปกครองเมืองเชียงใหม่นั้น พระเจ้ากาวิละฯ ได้ขยายอาณาเขตให้ไทยมีเขตแดนทางเหนือ  และทางตะวันตก  ขยายออกไปกว้างขวางมาก  มีหัวเมืองต่าง ๆ ยอมอยู่ใต้พระราชอำนาจเป็นจำนวนมาก และเมื่อมีหัวเมือง ใดยอมอยู่ใต้อำนาจกรุงรัตนโกสินทร์ พระเจ้ากาวิละ ก็จะเป็นผู้นำเจ้าเมืองต่าง ๆ เหล่านั้นเข้าเฝ้าถวายตัวต่อพระเจ้าอยู่หัว ณ กรุงเทพมหานคร ตลอดมา

ในปี  ๒๓๕๘  พระเจ้ากาวิละ พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ได้นำพวกมอญเข้าเฝ้าถวายตัวต่อ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย  รัชกาลที่  ๒  ซึ่งเป็นที่โปรดปราณมาก ดังปรากฏ

ข้อความในตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่ ตอนหนึ่ง ว่า

“…สมเด็จพระเป็นเจ้าเสด็จจากระแหงล่องไปถึง  ณ  วันอังคาร  เดือน  ๑๐  ทุติยะ  แรม  ๔  ค่ำ  ถึง  ณ  กรุงเทพมหานคร เข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์เจ้า เอาคนเมง (มอญ) เข้าเฝ้าทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายพระมหากษัตริย์ก็คือ  ชอบแม่น  ประทานเงิน  คำ  เสื้อผ้า ต้อนรับขับสู้ เลี้ยงดูด้วยเข้าปลาอาหาร  ส้มหวาน  เล่นละเมง  ละคร  ขับฟ้อน  เล่นมหรสพ  อุ่นงัน  เป็นมหาปางอันใหญ่…”

เสร็จแล้วพระเจ้ากาวิละ พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ก็ทูลลากลับมายังเมืองเชียงใหม่เมื่อกลับมาถึงเมืองเชียงใหม่ พระเจ้ากาวิละ พระบรมราชาธิบดีศรีสุริยวงศ์ฯ ประชวรหนักจนถึงแกอนิจกรรม ณ เมือง เชียงใหม่ เมื่อวันพุธ  แรม  ๔  ค่ำ เดือน  ๔ ปี พ.ศ.๒๓๕๘ สิริอายุรวม ๗๔  ปี