ราชสกุล “มาลากุล”

 

ผู้เป็นต้นราชสกุล “มาลากุล” คือ สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลาหรือเจ้าฟ้าชายกลางพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย กับเจ้าฟ้ากุณฑลทิพยวดี ประสูติเมื่อ ๒๔ เมษายน ๒๓๖๒ หลังจากทรงสำเร็จการศึกษา  ทรงเข้ารับราชการในกรมวัง ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ต่อมาในรัชกาล พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงรับราชกาลกรมวัง กรมพระคชบาล และกรมสังฆการีธรรมการ  จนได้รับพระราชทานพระอิสริยยศและทรงได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น สมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมหมื่นบำราบปรปักษ์ เมื่อปีพุทธศักราช ๒๓๙๔

joafah_mahamala-01

ต่อมาในปีพุทธศักราช ๒๔๑๐ ทรงเข้ารับราชการบังคับบัญชากรมพระภูษามาลาคลังวิเศษคลังข้างใน  และจากการที่มีพระจริยวัตรงดงาม  กอปรกับทรงงานวิริยะอุตสาหะ  ในการทรงงาน  จึงทรงเป็นที่ไว้วางพระราชหฤทัย  จนมีพระบรมราชโองการให้เลื่อนขึ้น เป็นสมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลากรมขุนบำราบปรปักษ์  และทรงรับราชการอยู่ต่อมาถึงรัชกาล พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว  ในตำแหน่งอัครมหาเสนาบดี  สำเร็จราชการในกรมมหาดไทย และทรงเป็นประธานของพระบรมวงศานุวงศ์  โดยทรงเป็นที่พึ่ง  ที่นับถือของคนทั่วไป  จนได้รับการเลื่อนพระอิสริยยศเป็นสมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา กรมพระยาบำราบปรปักษ์  เมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๒๘  และครั้งสุดท้ายก่อนสิ้นพระชนม์  เมื่อ ๕  กันยายน  ๒๔๒๙  ทรงได้รับการสถาปนาเป็นต้นราชสกุลมาลากุล

พระโอรสและพระธิดาในสมเด็จเจ้าฟ้ามหามาลา  กรมพระบำราบปรปักษ์   ที่ได้รับพระมหากรุณาธิคุณ โปรดเกล้าฯ สถาปนาจากหม่อมเจ้าเป็นพระองค์เจ้า มี ๒ พระองค์  คือหม่อมเจ้าอลังการและหม่อมเจ้าขจร  โดยหม่อมเจ้าขจรได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น “พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงษ์”

ในปีพุทธศักราช ๒๔๓๕  เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มีพระราชกำหนดจะเสด็จพระราชดำเนินประพาสไทรโยค  พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงษ์  ได้รับพระมาหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ  ให้รักษาการทหารเรือแทน  เนื่องจากผู้ที่ดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการในขณะนั้นติดราชการต่างประเทศ  ต่อมาทรงรับราชการในหน้าที่ต่างๆมากขึ้น  อาทิ ทรงบังคับการกรมช่างสิบหมู่ กรมพระคชบาล และราชการพิเศษ ทางด้านการช่างและด้านราชประเพณีต่างๆ จนถึงปีพุทธศักราช ๒๔๓๘ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนขึ้นเป็นพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงษ์ กรมหมื่นปราบปรปักษ์  เมื่อ ๒๕  มีนาคม  ๒๔๔๑

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าขจรจรัสวงษ์ กรมหมื่นปราบปรปักษ์  ทรงมีโอรสและธิดาหลายพระองค์  หนึ่งในจำนวนนั้นคือ เจ้าพระยาธรรมาธิกรณาธิบดี  หรือหม่อมราชวงศ์ปุ้ม ผู้มีศักดิ์เป็นปู่ของพลเอก แป้ง

ซึ่งเมื่อล่วงมาถึงรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระมงกุฎกล้าเจ้าอยู่หัว  พระองค์ได้มีพระบรมราชโองการให้ตราพระราชบัญญัติขนานนามสกุลขึ้นเมื่อปีพุทธศักราช ๒๔๕๖  ครั้งนั้น หม่อมราชวงศ์ปุ้ม ได้กราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานนามสกุลขึ้นไปด้วย  และได้รับพระราชทานนามสกุลว่า “มาลากุล” ดังสำเนาตัวอย่างบัตรพระราชทานนามสกุล นามสกุลที่ ๒ ที่แสดงไว้นี้

rdadchakul-2456-05-3

บทความล่าสุด